Λυκόφρων ο Χαλκιδεύς (330π.χ.-280π.χ.) : Ποιητής, Τραγωδός, Λόγιος - Χαλκίδα

 

Ο Λυκόφρων γεννήθηκε στην Χαλκίδα (330 π.χ.)γιος του Σωκλέους. Ήκμασε επί Πτολεμαίου του Φιλαδέλφου, έδρασε δε κυρίως στην Αλεξάνδρεια. Ενωρίς ήρθε στην Αθήνα όπου έγραψε το σατυρικό δράμα "Μενέδημος". Από εκεί πήγε στην Αλεξάνδρεια όπου τιμήθηκε από τον Πτολεμαίο ο οποίος του ανέθεσε την διάταξη και φύλαξη του τμήματος της βιβλιοθήκης που περιείχε τις κωμωδίες και την έκδοση των κωμικών. Αν και ασχολείτο με τους κωμικούς έγραψε, κατά τον Ιωάννην Τζέτζην (Βυζαντινός λόγιος του 12ου μ.χ.) , 56 τραγωδίες, εκ των οποίων διασώθηκαν 20 επιγραφαί δραμάτων, ένα απόσπασμα των "Πελοπιδών" καθώς και έτερο που περιέχει 1474 ιαμβικούς στίχους με την επιγραφή "Αλεξάνδρα" ή "Κασσάνδρα". Το όνομα "Αλεξάνδρα" αποδίδεται στην Κασσάνδρα, την κόρη του Πριάμου και της Εκάβης. Το ποίημα τούτο αμφισβητείται αν γράφτηκε στη Χαλκίδα, όπως πιστεύει ο Wilamowitz, ; ή εις την Αλεξάνδρεια κατά τον Holzinger, περί το 274 π.χ. Στο ποίημα αυτό προλογίζει η Κασσάνδρα και προφητεύει τα όσα δεινά πρόκειται να συμβούν στους Τρώες εξαιτίας του Πάρη. Το ποίημα αυτό περιέχει πλήθος γεωγραφικών και μυθολογικών ονομάτων αλλά και πολύ σπάνιων λέξεων έτσι ώστε σε πολλά σημεία του να καθίσταται δυσνόητο και στρυφνό. Ο αινιγματικός χαρακτήρας ολόκληρου του κειμένου, το οποίο αρθρώνεται ως ιστός αινιγμάτων,  όπως λέει στους στίχους 10-11 η Αλεξάνδρα: "δυσφάτους αἰνιγμάτων οἴμας τυλίσσων". Υπενθυμίζει τα σύγχρονα με το έργο σιβύλλεια ποιήματα. Η μυστηριώδης ασάφεια των εννοιών επιτείνεται, με τις πολλές ξενικές και σπάνιες λέξεις, τις οποίες μεταχειρίστηκε ο ποιητής, για να δώσει στο έργο του όγκο. Αντ' αυτού το έκανε πολύ δυσνόητο. Εν τούτος οι στίχοι είναι εύρυθμοι και αρμονικοί. Το ποίημα δέχτηκε πολλές ερμηνείες και στους νεότερους χρόνους έγιναν πολλές μεταφράσεις και μιμήσεις του. Εκδόσεις του έργου υπάρχουν πολλές με σπουδαιότερες του Holinger με γερμανική μετάφραση και ερμηνευτικών σχολίων (Λειψία, 1895) και του Ciaceri με ιταλική μετάφραση (Catania, 1901).Άλλες εκδόσεις:John Potter (του ἀρχιεπισκόπου) (1697, 1702)L. Sebastian (1803)L. Bachmann (1830)Gottfried Kinkel (1880).

Συγκαταλέγεται ανάμεσα στους 7 σπουδαίους τραγικούς ποιητές του Αλεξανδρινού κανόνα.

  

 

Έργο του Ν. Εγγονόπουλου (1955) με τίτλο "η Χαλκίς"

(αυγοτέμπερα σε ξύλο μικρών διαστάσεων)

Η εικονιζόμενη μορφή παραπέμπει στον Λυκόφρονα τον Χαλκιδαίο 

και το έργο του "Αλεξάνδρα"

....................................................................

Ελένη Οικονομίδου: Χαράκτρια - Χαλκίδα

Γεννήθηκε στην Χαλκίδα (κόρη του σπουδαίου χαράκτη Γιώργου Οικονομίδη). Σπούδασε χαρακτική στην Α.Σ.Κ.Τ. Αθήνας (1960-1965) με δάσκαλο τον Κώστα Γραμματόπουλο και στην Ιστορία της Τέχνης τον Παντελή Πρεβελάκη. Συνεργάστηκε με τις εκδόσεις βιβλίων της εφημερίδας "Τα Νέα" και σχεδίασε εξώφυλλα του περιοδικού "Ταχυδρόμος" (1964-1969).Βραβεύτηκε πολλές φορές εδώ και στο εξωτερικό. Μακρύς είναι ο κατάλογος των ατομικών και ομαδικών εκθέσεων της. Έχει εκδόσει το " Διαδρομή στη Χαρακτική " αφιερωμένο "Στον Γιώργο Π. Σαββίδη, Στον Γιάννη Σκαρίμπα και στα Τρελά νερά του Ευρίπου"

        

Από τα Αρχεία της Ε.Ρ.Τ. ξεχωρίζω βίντεο - ντοκουμέντο που εμφανίζεται και η Ελένη Οικονομίδου μεταξύ άλλων.

       Το Χρονικό της Χαρακτικής στην Ελλάδα (και η Ελένη Οικονομίδου)  

Στο τελευταίο τεύχος "Τα Νεφούρια" παρουσιάζονται τα χαρακτικά της Ελένης Οικονομίδου αντάμα με τα πρωτότυπα δακτυλογραφημένα κείμενα του έργου του Γιάννη Σκαρίμπα "Φυγή προς τα εμπρός" (Κάκτος 1975, Νεφέλη 1977).

Με χαρά σας παρουσιάζω το 34ο τεύχος από "Τα Νεφούρια" με τα χαρακτικά της Ελένης Οικονομίδου.

"Τα Νεφούρια" Τ: 34 Χαρακτικά της Ελένης Οικονομίδου για το Φυγή προς τα εμπρός του Γιάννη Σκαρίμπα

                        

Κυριακή Λυμπέρη : Ποιήτρια - Χαλκίδα

Η Κυριακή Αν. Λυμπέρη γεννήθηκε και ζει στη Χαλκίδα. Ποιήματά της έχουν δημοσιευτεί στα λογοτεχνικά περιοδικά Τα Ποιητικά, Το Φρέαρ, Οροπέδιο, Δέκατα, Μανιφέστο, Θευθ, Πόρφυρας, Το Κοράλλι, Δίοδος, καθώς και στα ηλεκτρονικά περιοδικά poeticanet, frear. gr και άλλα.

Κριτικά της σημειώματα για ποιητικά και άλλα βιβλία έχουν δημοσιευτεί στο περιοδικό Απόπλους, στο περιοδικό Θευθ, στη στήλη «Αναγνώσεις» της Κυριακάτικης Αυγής και στα ηλεκτρονικά περιοδικά  frear. gr και bookpress. 

Είναι μέλος του Κύκλου Ποιητών Αθηνών.

Μέχρι τώρα έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές:

«Κοιτούσα μέσα στο ποτήρι», Χαλκίδα 2009.

«Εμαυτού», Χαλκίδα 2010.

«Το κάλλος και το τραύμα», εκδ. Γαβριηλίδη, Αθήνα 2012.

«Ζητήματα ύψους», εκδ. Τυπωθήτω, Αθήνα 2015.

«Ορμητικοί φθόγγοι ως το χάνομαι» Οί Εκδόσεις των Φίλων (2017)

«Το ωραίο το φτιάχνεις»Οί Εκδόσεις των Φίλων (2019)

Συμμετοχή σέ συλλογικά έργα:

«Τα ποιήματα του 2015» – Κοινωνία των Δεκάτων,

«Τα ποιήματα του 17» Κοινωνία των Δεκάτων,

«Το παιδί στην Ποίηση» – Κύκλος Ποιητών 2018.

Ποιήματα της:

Το ωραίο το φτιάχνεις

Είναι που ήθελα να είμαι με τους καλύτερους.

Κι έτσι κάποτε παρέδωσα

στο νοτιά τα μυστικά μου ανοίγματα

ακόμα η πνοή του περισσεύει στο στόμα μου

όμως κάθε ωραίο κάποτε τελειώνει.

Το ωραίο το φτιάχνεις, δεν υπάρχει από μόνο του·

μου έλεγε η εσωτερική αδελφή μου.

Ό,τι έχασες μπορείς να το ξανακερδίσεις·

ό,τι σου πήραν, σπείρε να φυτρώσει καινούριο.

Λοιπόν τον κήπο τώρα να καλλιεργήσω

να φύγουν τ’ αγριόχορτα

και να κοπούνε όλα τα ξερά, ανάμεσα

σε σάπιους σπόρους άνοιξη να μελετάω.

Κι ίσως η αιωνιότητα μου κάνει χάρη

ίσως ο Άδης να με λυπηθεί

μπορεί κι ο νοτιάς να καταθέσει

στο τέλος παράσημα στις πατούσες μου.

Άστεγες Νύχτες

Με άδεια μάτια στους δρόμους περιφέρεται

σε κάποιο παγκάκι

το πολύ πολύ να εμπιστευτεί τη λύπη.

’Άστεγες νύχτες, δίχως άστρα

μόνο ερωτηματικά

όπως, πού θα σε βρω επί τέλους

μήπως δεν έχεις καρδιά

μικρέ μου πρίγκηπα και τα τέτοια.

Δε σώνεται το πάθος εύκολα

αν θέλει το όνομά του να δικαιολογήσει.

Σταγόνα σταγόνα μόνο κυλάει

στις πλάκες αλμυρό και η γη από κάτω

ανακλαδίζεται κι ετοιμάζει τούς σπόρους της.

Παρ-εξηγήσεις

Αν το όνομα Πάρις περικλείει μιαν επιθυμία

ή ένα πλεούμενο για να σαλπάρεις

δεν θα το μάθετε ποτέ, αφού

δουλειά της Ποίησης δεν είναι να κάνει ανακοινώσεις

ούτε έχει σημασία αν η έμπνευση σε βρίσκει περπατώντας

ή όταν καθαρίζεις αμπελοφάσουλα.

Ούτε οι ακριβοί κοντυλοφόροι

σημαίνουν πάντα επιδέξιους γραφιάδες

και γενικώς όλα τα γνωστά

προϋποθέσεις, προθέσεις και ευγενείς φιλοδοξίες

είναι ζήτημα δευτερολέπτων να βρεθούν

στα σκουπίδια της πιο αριστοκρατικής γειτονιάς.

Το πιο πιθανόν είναι κι η Ελένη να βαριέται αφόρητα

να δραπετεύει συνέχεια για να μη μας συναντήσει

ανάγκη άλλωστε καμιά δεν έχει

-τόση σπατάλη ομορφιάς εκείνη!—

Τροίες κι Αιγύπτους αλωνίζει αναιδώς

είδωλο είναι, ό,τι θέλει κάνει

σύζυγοι προδομένοι κι εραστές, όλα εξ αρχής δικά της.

Αν το όνομα Πάρις σημαίνει

μια έλλειψη ή ένα περίσσευμα

δε θα το μάθετε ποτέ, αφού

οι αμφιβολίες δεν ικανοποιούνται με υποθέσεις

οι έρωτες δεν κερδίζονται με παρακάλια

τα άστρα δε συμπαρίστανται στους αγώνες μας, καθώς

στα μπαλκόνια τους ανεβαίνουμε

απλώς για να κοιτάξουμε καλύτερα κάτω.

Κι ο θάνατος γελούσε

Στους νεκρούς στο Μάτι

Σ’ ένα φλογισμένο κλαδί καθόταν

αυτή τη φορά

ο πρίγκηπας του θανάτου.

Α, τί άπληστος!

Με μια του κίνηση

στροβίλιζε τίς ψυχές μες στη φωτιά

και γέμιζε το δάσος το άγριο γέλιο του.

Σάρκα μου, καμένη σάρκα μου

σε ποια άνθη, σε ποια πουλιά

να στραγγίζω τώρα τίς καθημερινές μου λύπες;

Από ποιες εξαίσιες λάμψεις

του ήλιου όταν χορεύει

ανάμεσα στα φυλλώματα

να κλέβω φως

των ματιών μου το θάμβος να περιορίζω;

Από ποιους εύρωστους κορμούς

ποιες φλούδες αρωματικές

ν’ αποστάζω τα ρήματά μου;

Σάρκα μου, μαύρη καμένη σάρκα μου

διαιρεμένη σ’ ογδόντα κορμιά

θυμίαμα πού προσβάλλεις τον ουρανό

πώς να σε ξανασυναντήσω αθώα;

"Στους νεκρούς στο Μάτι" το δικό σας κ.Κυριακή Λυμπέρη και για τον "τρόμο των νεκρών στο Μάτι"

η πλαστελίνη μου πάνω στην πέτρα.(Γιώργος Βουτσής)

Κι άλλη μια φορά όπως φαίνεται

Δεν αμφιβάλλω, θ’ απαντήσεις.

Θ’ ακούσω: μάλλον, μπορεί, πιθανόν.

Ο δαίμονας κρατάει το μολύβι σου.

Ο δαίμονας σου οδηγεί το χέρι.

Και έτσι, όπως τα βεγγαλικά

για το καλό του νέου χρόνου

θα σκίζουν ουρανούς και σύμπαντα

οι ώρες μου θα πέφτουν στο πηγάδι σου

θα γεύομαι άβυσσο στη γλώσσα.

Αχ, φωνήεντα μου παραπονεμένα

παράταση πνιγμού θα εκτελώ·

προς το βυθό του μέλλοντος μου

ο λαίμαργος αφέντης μου

νομίζω με τραβάει και φέτος.

Στα άκρα

Βλέπετε, είμαι γυναίκα

δε μου επιτρέπεται

σαν καθώς πρέπει, λεπτεπίλεπτη κι ευγενική

να μεθύσω, να φωνάξω, να βγω στους δρόμους

στα άκρα κάπως για το ποίημα

να φτάσω βρε παιδί μου.

Συνθήματα να γράφω δε μου πάει

βόμβες δε μ’ εμπιστεύεται κανείς

και δε μ’ αφήνει η αιδώς

τη γύμνια μου να περιφέρω

ψυχή εκτεθειμένη τόσο

τι χρειάζεται του σώματος τις μαγγανείες;

Όμως, αν πρόκειται για πυρκαγιές

ά, τότε μια χαρά μπορώ

την καρδιά σας να κάψω στο λεπτό

μ’ ένα φιτίλι ρήμα τόσο δα από

την πυριτιδαποθήκη της γλώσσας.

Στο ναό

Αφού δεν έρχεσαι τέχνη

έρχομαι να σ’ επισκεφτώ εγώ

επί πώλου όνου μπαίνω

και αναμένω ιαχές.

Α, σιωπηλή, σιωπηλή μου αγάπη

πόσο με βασανίζεις ενίοτε

τα ξέφτια σου να κυνηγάω

στις πέντε άκρες του Ναού.

Κι αν (πόσο) με θυμώνουν

επαίτες κι αργυραμοιβοί

με φραγγέλιο θέλω

να υπερβώ το περιττό.

Ύστερα στα πόδια σου θα πέσω

-σε θυμάμαι

δροσιά μελών

ευφροσύνη αρμών—

όταν θα μου παραδοθείς

επιτέλους θα νιώσω

μικρός θεός εν τη βασιλεία μου.

Περισσότερα ποιήματα και κριτικές 

για το έργο της Κυριακής Λυμπέρη

Κυριακή Λυμπέρη

Κώστας Λάσκαρης: Λογοτέχνης - Κάρυστος

Από την ανθολογία του Κ. Δημόπουλου

  

                                

  

.............................................................................................

Γεώργιος Ταμβίσκος (1913 – 1990) : Μεταφραστής, τυπογράφος - Χαλκίδα

Αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης

Ξεκινάμε με τον Κωστή Δεμερτζή που αναφέρεται 

στον Γιώργο Ταμβίσκο και στην προσωπογραφία του 

που φιλοτέχνησε το 1971...

Μετά την εισαγωγή του Κωστή Δεμερτζή στα μορφολογικά στοιχεία του Γιώργου Ταμβίσκου( αλήθεια δεν υπάρχει σε όλο το ίντερνετ ούτε για δείγμα κάτι που να υπενθυμίζει τη μορφή του ανθρώπου) ας έλθουμε στα βιογραφικά στοιχεία του.

Η Χαλκίδα γενέθλιος πόλη το 1913. Ήταν γιος της Άννας και του Δημήτριου Ταμβίσκου εκδότου της εβδομαδιαίας εφημερίδος " Χαλκίς", την τελευταία δεκαετία του 19ου αιώνα (1895) και τις πρώτες του 20ου. (πέθανε το 1932 σε ηλικία 67 ετών).

Ακολούθησε το επάγγελμα του πατέρα του, τυπογράφος, και όταν η πατρίδα τον κάλεσε πολέμησε με αυταπάρνηση στο Αλβανικό μέτωπο και κατόπιν από τις γραμμές του Ε.Α.Μ. βοήθησε και αυτός τον αγώνα ενάντια στους κατακτητές. Έλαβε μέρος στον εμφύλιο πόλεμο.

Με τη λήξη του εγκαταστάθηκε στην Βραζιλία ασκώντας το επάγγελμα του. Εκεί μετέφρασε τα βιβλία του Jorge Amado (Ζόρζε Αμάντο ) Βραζιλιάνου λογοτέχνη βραβευμένου με το  Α’ Βραβείο Λένιν της λογοτεχνίας τo 1951. Ένα χρόνο πριν την χούντα ήρθε στην Ελλάδα και με το ξέσπασμα του κακού υπέστη ολιγοήμερη (12 μέρες) κράτηση. Το 1990 κατόπιν τροχαίου πέθανε στην Αθήνα.

Μεταφράσεις 

Amado, Jorge, 1912-2001, Ανταρσία, Εκδόσεις: Α. Α. Λιβάνη (1984)

Amado, Jorge, 1912-2001, Τερέζα Μπατίστα, Εκδόσεις: Α. Α. Λιβάνη (1981)

Amado, Jorge, 1912-2001, Η κυρία Φλώρα και οι δύο άντρες της, Εκδόσεις: Α. Α. Λιβάνη (1981)

Amado, Jorge, 1912-2001, Νύχτα αγωνίας, Εκδόσεις:  Α. Α. Λιβάνη (1981)

 

 

 

...........................................................................................

Σωτήρης Θρ. Παπαστρατής ( 1915 - 2000 ): Συγγραφέας - Χαλκίδα

Αγωνιστής Εθνικής Αντίστασης εναντίον των Ξένων και Ντόπιων Κατακτητών.

Γιος του μεγάλου Θρασύβουλου Παπαστρατή. 

Οικογένεια ηρώων!

Γεννήθηκε το 1915 στη Χαλκίδα και πέθανε το 2000. Έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στη διάρκεια της Κατοχής, αφού με τη βοήθεια των Χαλκιδέων συναγωνιστών, μεταξύ των οποίων και η Άννα με το Νότη Καπνίση, και τη συμπαράσταση του Μητροπολίτη Γρηγορίου, κατάφερε να δημιουργήσει το εστιατόριο με τίτλο “Το πιάτο του πεινασμένου παιδιού”, το οποίο τάισε 3000 παιδιά. Τα Χριστούγεννα του 1943 ανεβαίνει στο βουνό όπου εντάσσεται στις δυνάμεις του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ Ευβοίας. Λαμβάνει μέρος στη συνδιάσκεψη της 14ης Αυγούστου 1943, η οποία υπήρξε ορόσημο για την εδραίωση της οργάνωσης στην Εύβοια. Από τη θέση αυτή εργάστηκε μαζί με άλλους Χαλκιδέους για την οργάνωση της δύναμης του Εφεδρικού ΕΛΑΣ της Χαλκίδας. Το 1944 τοποθετείται Γραμματέας της Νομαρχιακής Επιτροπής του Αγροτικού Κόμματος και μέλος της Νομαρχιακής Επιτροπής του ΕΑΜ, όπου αγωνίστηκε για την απαλλαγή του Ευβοϊκού λαού από την τρομοκρατία του “Στρατιωτικού Διοικητή” Παπαθανασόπουλου, ο οποίος με εντολές και τη βοήθεια Γερμανών αιματοκυλούσε την Εύβοια.

Ακολουθούν σε pdf μορφή κείμενα του Σωτήρη Θρ. Παπαστρατή 

με τεράστιο ενδιαφέρον για όσους ζουν πλέον στη Χαλκίδα... εάν ζουν.

Πατήστε τους παρακάτω συνδέσμους...

1. Σωτήρη Παπαστρατή-Ένα περασμένο έτος παιδιού

2. Σωτήρη Παπαστρατή-Η Απόδραση και ο Κόκκινος Λοχίας

3. Στρατή Παπαστρατή-Ένα επεισόδιο στα 1947

4. Σωτήρη Παπαστρατή-Η Εύβοια της Κατοχής-Ι

5. Σωτήρη Παπαστρατή-Η Εύβοια της Κατοχής-ΙΙ

6. Σωτήρη Παπαστρατή-Η Εύβοια της Κατοχής-ΙΙΙ

7. Σωτήρη Παπαστρατή 1943: Στο δρόμο για την Απελευθέρωση

8.  Σωτήρη Παπαστρατή-Ο Τύπος της Αντίστασης στην Εύβοια

.  .  .

Θεόδωρος Θεοχάρης (1897-1962) : Λαογράφος, Συγγραφέας - Χαλκίδα

Ένας πνευματικός άνθρωπος που αγάπησε τον τόπο του, 

έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι του, για να διασώσει

την ιστορία του. Ένας άνθρωπος για μίμηση!

Ι

Περιέχεται και βιογραφικό του.

Πατήστε τους παρακάτω συνδέσμους...

Ευβοϊκή Λαογραφία-pdf

ΙΙ

Χαλκίδα-pdf

III

Η Χαλκίδα και οι κανταδόροι της-pdf