Δημήτρης Κ. Δεμερτζής (1926-2020)
Δημοσιογράφος, Εκδότης,
Συγγραφέας, Ποιητής - Χαλκίδα
Δημήτρης Κ. Δεμερτζής (1926-2020): Δημοσιογράφος, Εκδότης, Συγγραφέας, Ποιητής
Ένα βιογραφικό, όπως ο ίδιος το είχε συντάξει...
Ο Δημήτρης Δεμερτζής γεννήθηκε στις 20 Νοεμβρίου
1926 στην οδό Χατζοπούλου, στο Πλάτωμα, συνοικία μήτρα του πετροπόλεμου και της
καντάδας. Πατέρας του ο Κωνσταντίνος Δεμερτζής, Χαλκιδαίος, οικογένειας
Χαλκιδαίων από την εποχή της Εθνεγερσίας. Μητέρα του η Γεωργούλα Δεμερτζή, το
γένος Τσάλα, από τις Παραμερίτες Καρυστίας, συνοικισμός της Κοινότητας Αγ.
Λουκά. Είχε δύο παιδιά. Τον Κωστή, δικηγόρο και συνεχιστή της πορείας του στην
έκδοση εφημερίδων και τον Γιώργο, βιολονίστα.Μαθητής στο Β΄ Δημοτικό Σχολείο (όπου σήμερα ο
ΟΤΕ), αντισεισμικό κτίριο, μετά τους μεγάλους σεισμούς των τελευταίων δεκαετιών
του 19ου αιώνα. Ο πατέρας του ήταν συγγενής με τον Αντώνιο Μάντζαρη, δάσκαλο, ο
οποίος χειροτονήθηκε ιερέας στον Αγ. Νικόλαο. Ευτύχησε να τον έχει δάσκαλο στις
Α΄ και Β΄ τάξεις. Στις Γ' και Δ' τον Γεώργιο Καγιά, προσωπικότητα του
διδασκαλικού κόσμου και στις Ε΄ και Στ΄ τον Ιωάννη Κίντζιο, ισάξιό τους. Το
οίκημα, με μεγάλες φθορές στα πατώματα, συχνά σπασμένα τζάμια και ποτέ κάποια θέρμανση
το χειμώνα. Σε όλες τις τάξεις, εκτός της Ε' που ο βαθμός του ή ταν 9, στις
υπόλοιπες ήταν 8.Το 1938 οι εξετάσεις όλων των υποψηφίων για το
Γυμνάσιο ήταν κοινές. Περισσότεροι των 1500 οι μαθητές. Σ' αυτές τις εξετάσεις
ήρθε πρώτος! Με την επιτυχία, εκτός του διπλώματος (που μένει κορνιζαρισμένο),
και 1.000 δραχμές βραβείο.Ήταν η χρονιά που η Δικτατορία της 4 Αυ γούστου
1936 επέβαλε στην εκπαίδευση η Τετάρτη να είναι ημέρα της ΕΟΝ! Τα μαθήματα της
μοιράστηκαν στις άλλες μέρες και το Σάββατο. Πρέπει να ήταν η δεύτερη Τετάρτη
όταν στα μαθήματα της ΕΟΝ έγινε κλήρωση στην τάξη του Δημ. Δεμερτζή για δέκα
μαθητές παρακολούθησης των υπολοίπων. Μεταξύ τους στην κλήρωση και ο Δεμερτζής.Το Γυμνάσιο, κι αυτό αντισεισμικό, ήταν όπου
σήμερα το πάρκινγκ δίπλα στην Εθνική Τράπεζα. Πηγαίνοντας στο οινομαγειρείο του
πατέρα του στην Μπαλαλαίων 7, πολύ κοντά, τον ξάφνιασε όταν του είπε ότι δεν
θέλει να ξαναπάει σχολείο. «Εγώ καταδότης δεν γίνομαι» είπε χαρακτηριστικά. Ο
πατέρας του συμβουλεύτηκε φίλο του, γνώστη των πραγμάτων, ο οποίος βρήκε ένα
παραθυράκι: να μην παρακολουθεί ο μαθητής τα μαθήματα της ΕΟΝ, ούτε να πηγαίνει
αν εργαζότανε κι ήταν γραμμένος στο ΙΚΑ. Ο πατέρας του τον έγραψε, πήγαν τις
σχετικές αποδείξεις και απαλλάχθηκε από τον εφιάλτη.Ήταν πολύ καλύτερος
μαθητής από ό,τι στο Δημοτικό. Όταν βγήκαν τα αποτελέσματα όμως είχε μείνει
μετεξεταστέος στα αρχαία Ελληνικά λόγω απουσιών! Δεν είχε κάνει μήτε μία, αλλά
μπορούσες να μη πας στην ΕΟΝ ως εργαζόμενος όμως οι απουσίες έμπαιναν. Ήταν ένα
χτύπημα σκληρό. Η εκπαίδευση έγινε δευτερεύουσα υπόθεση της ζωής του.πέρασε άνετα όλες τις
τάξεις ως εκείνη την τραγική του καλοκαιριού του 1944, λίγο πριν την
απελευθέρωση – τελευταία τάξη την ΣΤ΄ του Λυκείου. Την τελευταία μέρα κάποιος
είπε να γράψουν στον πίνακα τα ονόματά τους και μια ευχή για την επόμενη χρονιά
ελευθερίας της πατρίδας. Επιλέχθηκε ο Δ. Δεμερτζής από τους συμμαθητές του
ομόφωνα,Οικογενειακά, στον πόλεμο όταν άρχισε, ήταν
τέσσερα τα μέλη της κι όταν τελείωσε δύο. Η αδελφή του Πουλχερία πέθανε το 1942 σε ηλικία 12
χρονών κι ο πατέρας του μόλις δύο μήνες πριν την Απελευθέρωση. Σοφός άνθρωπος.
Από 5 χρονών καθημερινά τρεις φορές την ημέρα τον έπαιρνε μαζί του στην
Δημοτική Αγορά. Από αυτή την ηλικία τον έστελνε να ψωνίζει για το μαγαζί του,
μέγα σχολείο κοινωνικό. Ήταν η μεγάλη του χαρά Το 1942 εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ.
Ποτέ ούτε τότε ούτε καμμιά φορά δεν εντάχθηκε σε κόμμα. Η Απελευθέρωση της
χώρας ήταν το πιστεύω του. Με την ένταξη – κι ήταν στην υποδειγματική δεκαρχία
- η ζωή του παιζότανε κάθε νύχτα κορώνα-γράμματα. Ήταν στην πτώση της Ιταλίας
(9) Σεπτεμβρίου 1943) εκείνοι που καταθέσανε λουλούδια στο Ηρώο -τότε στον κήπο
στη γέφυρα - με τους Γερμανούς να έχουν στρέψει τα πολυβόλα εναντίον τους.
Ψάλλανε γονατισμένοι τον Εθνικό Ύμνο. Και τη νύχτα
συμμετείχε σε ένα από τα δύο περίπολα που ένοπλοι φυλάσσανε την πόλη. Η
μεγαλύτερη νύχτα της ζωής τους. Ένα πανηγύρι των Χαλκιδαίων που τους σήκωναν
στα χέρια, τους φιλούσαν, τους προσφέρανε ό,τι είναι δυνατό να φανταστεί ο
νους. Όλοι ψάλανε ως το πρωί τον Εθνικό Ύμνο. Το μαγαζί του πατέρα του το είχε
αναλάβει εκείνος, με βοηθό τη μητέρα του.Απελευθέρωση, καλοκαίρι
1945 απόφαση έκδοσης του πρώτου εντύπου. Οι «Νεανικοί Παλμοί» στο τυπογραφείο
του Πετρουζέλη. Μηνιαίο περιοδικό λογοτεχνικού περιεχομένου, δίχως καμμιά
πολιτική νύξη. Όταν ήταν η έκδοση του 2 τεύχους και η ύλη είχε πάει στο τυπογραφείο
επίσκεψη του φοβερού των καιρών ενωμοτάρχη Γεωργίου Ευθυμιάδη. Τρόμος της
πόλης. Χαμογελαστός, έδωσε συγχαρητήρια για το τεύχος. Στα χέρια του είχε στο
ένα μεγάλο μάτσο χαρτιά και στο άλλο μεγάλο χρηματικό ποσό. «Σου έφερα δηλώσεις
μετανοίας και την πληρωμή τους». Κοφτή η απάντηση του Δεμερτζή: «Δεν δημοσιεύω
δηλώσεις μετανοίας». Κεραυνός: «Τι είπες: Για σκέψου το καλά». «Δεν χρειάζεται
δεν τις δημοσιεύω». Ένα μακρόσυρτο «καλααααά» που ακόμα το ακούει, του σημάδεψε
τη ζωή του ίσαμε τον Ιούλιο του 1974. Το 2 τεύχος κατασχέθηκε. Με κάποια
χαραμάδα. η έκδοση το 1946, 1947, 1948 καρμπόν τα ίδια: Κατασχέσεις.Στις 8 Σεπτεμβρίου 1948
καλείται στην 8η ΕΣΣΟ στρατιώτης. Οκτώ μήνες στην πρώτη γραμμή του Εμφυλίου.
Απόλυση το Δεκέμβριο του 1949. 1950, με τον Οδυσσέα
Αναστασίου και Ζαχαρία Αναστασιάδη οι «Νεανικοί Παλμοί» ξα νακυκλοφορούν με
μεγάλη επιτυχία. Είναι εβδομαδιαία, 16 φύλλα τεύχη και η κυκλοφορία τους
απαγορεύεται δίχως κανένα λόγο.Το 1952 με τον Μιλτιάδη
Βάθη την «Ευβοϊκή Εστία». Έρχεται ο Παπάγος η κυκλοφορία της απαγορεύεται
(Παρένθεση: Το 1954 προκηρύσσεται διαγωνισμός για μια θέση στη Νομαρχία Ευβοίας. Υποψήφιοι όλοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, εκτός του Δεμερτζή «διπλωματούχο»
δευτεροβάθμιας. Αναρτάται η βαθμολογία, έρχεται πρώτος. Διορίζεται, η 23η στη
σειρά προσφυγή του στο Συμβούλιο της Επικρατείας και η δικαίωσή του. Κράτησαν
την απόφαση ενάμισι χρόνο δίχως να τον διορίζουν - όταν κάτι συνέβη με το
εξωτερικό τον κάλεσαν και ανέλαβε καθήκοντα. Ήταν το 1957. Άριστες οι
εκθέσεις, ποτέ δεν τον μονιμοποίησαν ούτε βέβαια πήρε τους βαθμούς. Αλλά η επιτυχία του πρέπει να ήταν κάρφος και το 1960 αποφασίστηκε η εξορία του για
δυόμισι χρόνια στη Λιβαδειά. Με παρέμβαση από φίλο δεν απολύθηκε αλλά πήρε θέση
στη Νομαρχία Βοιωτίας. Η Λιβαδειά τον κράτησε – κυριολεκτικά στα χέρια,
γνωστοί από το ποδόσφαιρο καθώς είχε θητεύσει Γεν. Γραμματέας της Ένωσης
Ποδοσφαιρικών Σωματείων Εύβοιας - Βοιωτίας. Η Ασφάλεια όμως και η παρακολούθηση στενή. Όταν
έληξε η εξορία υπέβαλε παραίτηση από τη Νομαρχία και κατέφυγε στο παλιό του
επάγγελμα, κάνοντας μεγάλη προκοπή).Το 1963 με τον Σπύρο
Κοκκίνη η «Προοδευτική Εύβοια». 1967 η προδοσία της Χούντας και νέα
απαγόρευση. Στη διάρκειά της οκτώ στρατοδικεία, απαγόρευση εξόδου από τη χώρα
και το μέγιστο παράσημο κι αυτό κορνιζαρισμένο «Είναι ο πλέον επικίνδυνος
Έλληνας»Επανακυκλοφόρησε αμέσως
μετά την πτώση της ως εβδομαδιαία στις 26 Οκτώβρη 1974 και συνεχίζεται
ανελλιπώς ως σήμερα με τις αλλαγές: Από τις 14 Απρίλη 1995 η «Προοδευτική
Εύβοια» έγινε ημερησία και στις 11 Ιουνίου 1995 οριστικοποιήθηκε η ονομασία της
σε «Καθημερινή Εύβοια»,Η «Νέα Προοδευτική Εύβοια»
κυκλοφόρησε στις 23 Γενάρη 2002.
.jpg)
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΑ ΑΛΜΠΟΥΜ
ΠΑΛΑΙΑΣ ΧΑΛΚΙΔΑΣ
Στην " Νέα Προοδευτική Εύβοια " πάντα στην θρυλική τελευταία σελίδα σχολίαζε εμβληματικές φωτογραφίες. Τις μάζεψα λοιπόν και σας τις παραδίδω σε ενότητες και σε μορφή pdf.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΤΟΧΗΣ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΕΣ
ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΥΒΟΙΑΣ
Δημήτρης Δεμερτζής με τον Αγγελή Βαζάκα στα κανόνια του Καράμπαμπα.
ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΠΟΥΔΑΙΩΝ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΩΝ ΣΤΗΝ "ΝΕΑ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΕΥΒΟΙΑ"
(Σχεδόν όλες γραμμένες από το χέρι του Δημήτρη Κ. Δεμερτζή)
1. Ελεγείο της θυσίας των 110 αναπήρων του πολέμου στην Αλβανία
Πήγε και προσκύνησε, απέδωσε τιμή στους
110 εκτελεσθέντες της Ριτσώνας!
Η επέτειος σαν αυτές τις μέρες, ξαναφέρνουν στη μνήμη
τον αιματοβαμμένο Μάιο του 1944 που άρχισε με την εκτέλεση των 200 στη Σκοπευτήριο
της Καισαριανής και εξελίχθηκε σε λουτρό αίματος, καλύπτοντας την χώρα.
Χιλιάδες οι εκτελεσμένοι, οι μεταφερμένοι στα στρατόπεδα συγκέντρωσης στη
Γερμανία.Την προηγουμένη της εκτέλεσης είχε γίνει στη Χαλκίδα
μπλόκο. Ισχυρές δυνάμεις Γερμανών αλλά και Ταγμάτων Ασφαλείας αποκόψανε ένα
μεγάλο τμήμα της πόλης, Από τη γέφυρα, την αρχή της οδού Λιάσκα, την Κώτσου, την
πλατεία Αγοράς, την Κριεζώτου ως το ύψος της Αβάντων, αυτήν ως τον Αγ. Νικόλαο
κι από εκεί ως το Κεφαλόσκαλο. Αυτή η τεράστια απόχη συγκέντρωσε στην περιοχή
της γέφυρας όλους τους άνδρες από ηλικίας 17 χρονών. Εκεί αυτοί που είχαν
ταυτότητα αφέθηκαν ελεύθεροι, εκείνοι που δεν είχαν οδηγήθηκαν στη Στρατώνα
(σημερινή Σχολή Πεζικού) και απομονώθηκαν.Η Χαλκίδα ανάστατη καθώς ήταν γνωστή η επίθεση στη
Ριτσώνα τμήματος του ΕΛΑΣ κατά γερμανικής φάλαγγας στην οποία υπήρχαν και Γερμανοί
τραυματίες από μάχες στην Εύβοια. Εξάλλου ο αχός της εκεί μάχης ήταν ευκρινής
στην πόλη μας. Οι συλληφθέντες ήταν περίπου 200. Τότε άτομα που είχαν κάποιες
επαφές με τους Γερμανούς, τους θύμισαν ότι ελάχιστες μέρες πριν είχαν εκτελεσθεί
στην Εύβοια 48 Έλληνες. Πρέπει αυτό να τους επηρέασε. Ως προς τον αριθμό 110
που είχαν αποφασίσει την εκτέλεση ήταν τότε το 110 χιλιόμετρο από την Αθήνα στη
Χαλκίδα (από την Ελευσίνα - Μάνδρα – Ερυθρές (Κριεκούκι) – Θήβα) όπου η ενέδρα.
Οι κρατούμενοι στη Στρατώνα καταβάλανε μικρό πρόστιμο και αφέθηκαν ελεύθεροι.Εδώ η ανάμειξη στην ιστορία της Ριτσώνας στην έναρξη
του πολέμου στην Αλβανία. Ήδη, καθώς ο καιρός καλπάζει αδιάφορος για τα
ανθρώπινα, είναι λιγότερες οι μέρες ως προς την προσεχή 28 Οκτωβρίου 2019, από
την προηγούμενη του 2018.Σωστός γιορτασμός μιας επετείου, μοναδικού φαινομένου
στον Ελληνισμό: τη μέρα Ελεγείο της θυσίας των 110 αναπήρων του πολέμου στην Αλβανία καθολικής έξαρσης αυτής που
οδήγησε σε εκείνο το έπος το μοναδικό, το νικηφόρο, στον υπόδουλο ως τότε κόσμο
της Ευρώπης που ήταν κάτω από το πέλμα του Χιτερικού Γ' Ράιχ. Ένα έπος όπου τα
αγγλικά συμφέροντα, που φρόντιζαν να συνεχιστούν μετά τον πόλεμο το είδος
προτεκτοράτου η Ελλάδα, το αμαύρωσαν με τα Δεκεμβριανά, τον Εμφύλιο. Εκεί η
δόξα στα «παιδιά της Ελλάδος παιδιά / που σκληρά πολεμάτε».Επισκέπτης σε όλους τους τόπους της Αλβανίας όπου
έγιναν οι μεγάλες μάχες, με σημαντική πείρα από ορειβασία, το ταξίδι καλοκαίρι,
απορούσα πώς κάτω από φοβερές καιρικές συνθήκες, με ελλείψεις στα πάντα, ο
Έλληνας στρατιώτης υπέταξε τον φαμφαρόνο Ιταλό εισβολέα και παρόντος του
Μουσσολίνι τον νίκησε, με τόσα απρόσιτα βουνά. Το τίμημα βαρύ. Τα κρυοπαγήματα
προξενούσαν ίσον αριθμό σε απώλειες από ότι τα αεροπλάνα, το πυροβολικό των
Ιταλών.Ο Θεοτοκάς αναφέρεται σε εφιαλτικούς αριθμούς Ελλήνων
ακρωτηριασμένων από κρυοπαγήματα, πολλών τα χέρια και τα πόδια. Αυτοί όταν η
Ελλάδα καταλήφθηκε από τους Γερμανούς. Ιταλούς και Βουλγάρους, είχαν
συγκεντρωθεί στα αθηναϊκά νοσοκομεία. Τότε η φυματίωση θέριζε και κάποιες εκατοντάδες
από τους αναπήρους. νοσηλεύονταν στο «Σωτηρία». Ήταν μετά την εποχή ίδρυσης των
Ταγμάτων Ασφαλείας. Έχει μετρηθεί πόσες γερμανικές μεραρχίες που φύλαγαν τον
ελληνικό χώρο αποδεσμεύτηκαν και πολέμησαν τους Άγγλους, τους Αμερικανούς, τους
Σοβιετικούς στα μέτωπα. Τα προδοτικά Τάγματα Ασφαλείας ήταν περισσότερο
αποτελεσματικά αφού γνώριζαν πολύ καλύτερα από ό,τι οι Γερμανοί τα της Εθνικής
Αντίστασης. Αυτά τα Τάγματα ξαφνικά ένα βράδυ εισβάλανε στο
«Σωτηρία» δίχως καμία αιτιολογία, τι να κάνουν άνθρωποι δίχως χέρια και πόδια,
δολοφόνησαν τους αναπήρους. Πρωτοφανές και ως έγκλημα στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο,Μετά μετατρέψανε το παιδικό νοσοκομείο «Χατζηκώνστα
στην οδό Πειραιώς σε φυλακή κι εκεί συγκέντρωσαν από όλα τα νοσοκομεία τους
αναπήρους. Ήταν η «αποθήκη» Ελλήνων που τα Τάγματα Ασφαλείας παραδίδανε στους
Γερμανούς για τις εκτελέσεις τους. Από του «Χατζηκώστα» πήραν οι Γερμανοί τους
ήρωες εκτελεσμένους στη Ριτσώνα. Γι αυτό στο Μνημείο τους δε υπάρχει κανενός το
όνομα. Έπαιρναν αριθμό και όχι ονόματα. Δύο τρία ονόματα που έχουν εντοιχιστεί
έχουν εκτελεστεί σε μακρινά σημεία-κυρίως στην Πελοπόννησο και τη Ρούμελη –
και οι δικοί τους εις μνήμην τοποθέτησαν τα ονόματά τους.Την εποχή εκείνη τα βουνά είχαν ζωή μονοπάτια, κοπάδια με τους βοσκούς. Από αυτούς από το απέναντι της Γαλατσίδας - Κλεφτοβούνι - οι διηγήσεις. Πρόλαβαν και ανέβασαν ψηλά τα κοπάδια
αλλά έβλεπαν! Είχαν φέρει αγγαρεία οι Γερμανοί που άνοιξε ένας πολύ μεγάλο λάκκο και μετά ήρθαν από τη μεριά της Θήβας τα αυτοκίνητα με τους αναπήρους. Τους κατέβασαν
από τα καμιόνια στα χέρια, τους απίθωσαν στη γη και όταν κατέβασαν και τον
τελευταία τους μέτρησαν. Τότε ήρθε και το εκτελεστικό απόσπασμα - η απόσταση
των βοσκών δεν επέτρεπε να ξεχωρίσουν τις φωνές που έφταναν ως αυτούς, έβλεπαν
όμως καλά. Ένας πυροβολισμός στον αέρα και οι Γερμανοί άρχισαν να πετάνε κυριολεκτικά
τους αναπήρους στον ανοιχτό λάκκο. Όταν έριξαν και τον τελευταίο, μια θύελλα
πολυβολισμών από γύρω, ενώ άρχισαν να ρίχνουν και χειροβομβίδες επάνω τους. Οι
πολυβολισμοί κράτησαν αρκετό χρονικό διάστημα. Αν δόθηκαν χαριστικές βολές δεν
γνώριζαν οι βοσκοί. Οι οποίοι τρομοκρατημένοι οδήγησαν τα κοπάδια στον Χτυπά.Στις 15 Οκτωβρίου 1944 τα Γερμανικά στρατεύματα έφυγαν και άφησαν τον βαρύ οπλισμό τους στους συναδέλφους τους ταγματασφαλίτες. Οι βοσκοί κατεβήκανε μαζί με τους βοσκούς της Γαλατσίδας στον τόπο του μαρτυρίου. Όλοι μαζί είχαν φτιάξει σταυρό. Είναι εκείνος σε φωτογραφία που υπάρχει στο αρχείο της ΠΕΑΕΑ.Μετά ήρθαν τα πάνω κάτω, οι νέοι κατακτητές και οι συνεργάτες των προηγουμένων κατακτητών, τους ανεβάσανε στην εξουσία κατασκευάζοντας την ημι-φασιστική μας χώρα, ως τον Ιούλιο 1974 με την κατάρρευση της Χούντας, έχοντας επιτελέσει την ανατεθείσα σε αυτούς Προδοσία Της Κύπρου με τις διαχρονικές συνέπειες, Τριάντα χρόνια ημι-φασισμός, Σε ένα λαό που πολέμησε όσο λίγοι το φασισμό κι ήταν ο πρώτος που τον νίκησε. Αν υπάρχουν ερωτήσεις για το σημερινό κατάντημα της χώρας μας και το σκοτεινό της μέλλον - μάθετε την πραγματική ιστορία των τελευταίων δεκαετιών. Την αληθινή ιστορία και όλα θα εξηγηθούν.Την πρώτη επέτειο από την εκτέλεση των 110 αθώων ηρώων του έπους της Αλβανίας και έχοντας σε εκείνον τον πόλεμο χάσει πολλοί χέρια και πόδια, όλοι ανάπηροι, το ΕΑΜ που ακόμη δεν είχε κηρυχτεί παράνομο, διοργάνωσε μνημόσυνο στον τόπο της θυσίας τους.Ο δημόσιος δρόμος, δίπλα του έγινε η εκτέλεση, ήταν ο μόνος συγκοινωνίας κι έτσι οι επιβάτες των δύο κατευθύνσεων έβλεπαν τον σταυρό στον κοινό τους τάφο. Συγκεντρωθήκαν σχεδόν δύο χιλιάδες – η μεταφορά με φορτηγά αν και πολλοί ήταν εκείνοι που πήγαν με τα πόδια. Μετά την επιμνημόσυνη δέηση μίλησε ο Σωτήρης Παπαστρατής ηγετικό στέλεχος από τους ανθρώπους γρανίτες στο πατριωτικό καθήκον υπερήφανα της Χαλκίδας, γόνος της οικογένειας Θρασύβουλου Παπαστρατή, του σημαντικότερου Ευβοέα του 20ου αιώνα μαζί με το Νότη Καπνίση. Η οικογένειά του με αυτόν πρωτοπορούντα θυσίασε τα πάντα για την πατρίδα. Στην επιστροφή, οι συνεργάτες των κατακτητών Χίτες είχαν στήσει ενέδρα στην διασταύρωση με τα τότε Χάλια – σήμερα Δροσιά -από τους πυροβολισμούς κατά των ανύποπτων ειρηνικών ουσιαστικά προσκυνητών της μνήμης των 110 θυμάτων της βαρβαρότητας των κατακτητών με πολλούς τραυματίεςΤον επόμενο χρόνο ο Διοικητής της Σχολής Πεζικού ανάλαβε με πρωτοβουλία του την ανέγερση μνημείου στη Ριτσώνα - το υπάρχον- συγκλονισμένος από το πρωτάκουστο γεγονός. Και το έπραξε! Όταν ένας των αρχηγών των Χιτών διαμαρτυρήθηκε για το Μνημείο, ο Διοικητής φόρεσε τα παράσημα του, όλα κερδισμένα στην πρώτη γραμμή όλων των πολεμικών μετώπων, και επισκέφθηκε τον διαμαρτυρόμενο κάνοντάς του μάθημα για την υποχρέωση τιμής στους ήρωες που έδωσαν την ζωή τους για την λευτεριά της χώρας γέννησής τους. Πολύ δε περισσότερο όταν αυτοί είχαν δώσει ό,τι πολυτιμότερο του ανθρώπου, την αρτιμέλειά τους.Μετά ο Αρμαγεδώνας, ο Εμφύλιος η τρομοκρατία η κατηγορία αντιστασιακός κατά των κατακτητών ισοδυναμούσε με εκτέλεση ή πολύχρονη φυλάκιση, εξορία, Πολλοί έμειναν κρατούμενοι - όλοι αθώοι – είκοσι χρόνια!
Όταν η Χούντα των Προδοτών της 21 Απριλίου 1967 παρέδωσε με το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου την Κύπρο στον Αττίλα, και η δημοκρατία επιβλήθηκε, η αναγνώριση του ΚΚΕ απελευθέρωσε τους συναγωνιστές. Για 28 χρόνια η εγκατάλειψη του Μνημείου ήταν απόλυτη. Υπήρχε σε κάποια εποχή απόπειρα από γραφικό, αλλά επικίνδυνο συμπολίτη, ίδρυσης σωματείου καταστροφής: του Μνημείου, της εκκλησίας των Παλαιοημερολογιτών, της Συναγωγής και του Τζαμιού. Πρώτη τους ενέργεια η ανάρτηση στο Μνημείο πανό με τη φράση: «Έξω οι ΕΑΜΟ Βούλγαροι από την ιερή γη μας». Και αυτού υπάρχει στα αρχεία της ΠΕΑΕΑ φωτογραφία από πατριώτες που σε λίγες μέρες το κατέβασαν. Η αντίδραση κατά της ενέργειας και των στόχων ατόνησε, το σωματείο δεν ξανακούστηκε. Έτσι γλύτωσαν το Μνημείο στη Ριτσώνα, η εκκλησία των Παλαιοημερολογιτών, η Συναγωγή, το Τζαμί. Μετά το 1974 πρώτο καθήκον της ΠΕΑΕΑ (Πανελλήνια Ένωση Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης) η τιμή στους νεκρούς των αγώνων. Ήταν η αρχή της μακράς σειράς των επιμνημόσυνων τελετών με πλήθος να προσέρχεται στον τόπο της θυσίας. Κάποια χρόνια και αντιπροσωπείες και των άλλων τόπων θυσίας, Καισαριανής κ.α. μόνο μια χρονιά όταν η κομματική οργάνωση του ΠΑΣΟΚ με κατασκευασμένη αφορμή, ότι η τότε πολιτική ηγεσία προηγείται ενός συλλόγου, της ΠΕΑΕΑ δηλαδή, επιχείρησε να ηγηθεί αυτή η οποία ως την προηγουμένη δεν είχε επιδείξει το παραμικρό ενδιαφέρον, ούτε ποτέ στη συνέχεια. Ήρθε η εποχή, που ο πανδαμάτωρ χρόνος, να θερίζει όλους εκείνους που τραγουδούσαν στα απάτητα από κατακτητές βουνά: «Θέλουμε ε λεύθερη εμείς πατρίδα / και πανανθρώπινη τη λευτεριά», η επέτειος λησμονήθηκε, ο αρμόδιος δήμος αν είχε έστω και στοιχειώδη αντίληψη των ιερών υποχρεώσεών του απέναντι των νεκρών των αγώνων έπρεπε όχι μόνο να αναλάβει την πρωτοβουλία τέλεσης του Μνημόσυνου αλλά και να το αναπτύξει. Ανάγκη απόλυτη καθώς η πατρίδα μας κλυδωνίζεται επικίνδυνα. Αλλά πρώτα πρώτα στην περίπτωση είναι ως οι στίχοι του προηγουμένου αιώνα: «Κουτσός στον κάμπο έτρεχε να φτάσει καβαλάρη κι ένας μουγκός του έλεγε που τρέχεις παλληκάρι» Τα προηγούμενα ο Δήμος Χαλκιδαίων μπορεί να τα ξεπεράσει.
Και κουτσός ον να κερδίσει γκράν-πρι σε ιπποδρομίες αξίας Άσκοτ του Λονδίνου και μουγκός, επίσης ον, να κατανικήσει ρήτορες μεγέθους Δημοσθένη.
2. Ζηλεύουμε τις πόλεις
ΤΙΜΗΣ ΤΩΝ ΕΥΕΡΓΕΤΩΝ ΤΟΥΣ
Τις ζηλεύουμε τις πόλεις που τιμάνε έμπρακτα
τους ευεργέτες τους, αξιοποιώντας τις προσφορές τους. Η Χαλκίδα αποτελεί
παράδειγμα προς αποφυγήν! Αφορμή για τις συγκρίσεις η Δράμα! Πόλη της οποίας η
συγκινητική ιδιαίτερη αγάπη προς την «Χορωδία Χαλκίδας 1936» όταν ταξίδεψε εκεί
συμμετέχοντας στο Πανελλήνιο Χορωδιακό Φεστιβάλ υποχρεώνει. Η Δράμα στο καλλιτεχνικό
προσκήνιο και για το κινηματογραφικό της φεστιβάλ, αλλά αυτές τις μέρες για την
προσφορά Δραμινών επιχειρηματιών που είχαν φύγει και επιστρέφουν, βοηθώντας
στην ανάκαμψή της γενι κότερα - θύμα της κρίσης κι αυτή – σε γεωγραφική θέση
μεγάλης εθνικής σημασίας. Η «Καθημερινή» 9-2-18 αφιερώνει ολόκληρη σελίδα σε
αυτήν, την 8η.
Η πόλη μας, ξαναγράφεται, αποτελεί παράδειγμα
προς αποφυγή. Αν υλοποιούσαν την διαθήκη του μεγαλύτερου των ευεργετών της, του
Αντ. Αντωνίου (1858-1901) - μένει μόνο ένας δρόμος στο όνομά του -η Χαλκίδα θα
είχε άλλη όψη! Τι δεν πρόβλεψε και τι έγινε: ΤΙΠΟΤΑ. Άφησε κληρονόμο της
μεγάλης του περιουσίας τον Δήμο Χαλκιδαίων. Το σπίτι του χρησιμοποιήθηκε
περισσότερο του αιώνα ως δημαρχία, σήμερα στεγάζεται το Εργαστήρι Τέχνης –
ευτυχώς. Εντυπωσιακή είναι η τύχη των 31 στρεμμάτων στο Ληλάντιο -Δήμος
Χαλκιδαίων αυτός, αυτόν τον παράδεισο τον ξεπούλησε στα Τσιμέντα Χαλκίδας ως
χωματερή (προφανώς προστατεύοντας το περιβάλλον). Εκτός από αυτήν την
τρισαθλιότητα, υπήρξε και μια «διαφορά». Τότε το στρέμμα χωματερής πληρωνότανε 1 εκατ. Δραχμές, τα 31 στρέμματα τα πλήρωσαν τα Τσιμέντα Χαλκίδας μόνον
2,5 εκατ.Ακόμη ο Α. Αντωνίου και το σχέδιο της μελέτης
του θεάτρου που είχε καταθέτοντας και τις δαπάνες (για το οποίο είχε
κληρονομήσει περισσότερα οικόπεδα για να επιλέξουν), δεν έγινε, και η μελέτη
λεηλατήθηκε από τον γνωστό κακοποιό!Τα ποσά υπέρ της Φιλαρμονικής Χαλκίδας
κατασπαταλήθηκαν και μένει μόνο το όνομά της, Αντώνειος Φιλαρμονική. Ερευνώντας
το θέμα, η οικογένεια Σκαλκώτα ήρθε στην Χαλκίδα από την Σύρα με δαπάνες του
κληροδοτήματος Αντωνίου.Δεν είναι τα μόνα! Η βιβλιοθήκη Γ.Φουσάρα
λεηλατήθηκε, το ίδιο και η βιβλιοθήκη Θεοδ. Θεοχάρη, η βιβλιοθήκη Κ. Καλλία
μένει στα κι βώτια όπως ήρθε!Το Κόκκινο Σπίτι λεηλατήθηκε την άλλη νύχτα
θανάτου του τελευταίου των Μάλλιδων, του Νίκου, που το κληροδότησε. Νταλίκα στάθμευσε
νύχτα και «ξαφρίστηκε» ό,τι άξιζε και ήταν πλήθος.Το σπίτι της Βασιλείου λεηλατήθηκε πριν το
πραγματικό προεδρείο της Εταιρείας Ευβοϊκών Σπουδών πληροφορηθεί τη δωρεά.Έχει γραφεί πυκνά ότι το αρχείο του Δήμου
Χαλκιδαίων πετάχθηκε ... στα Σφαγείατης Νομαρχίας, ακέραιο το αρχείο από το 1836
έως το 1957 στάλθηκε ένα γεμάτο βαγόνι για ... ανακύκλωση,Και τελευταία το αρχείο της ΠΕΑΕΑ, του
Τοπικού Τμήματος εις μάτην αναζητείται. Σ' αυτό υπάρχουν ντοκουμέντα σύγχρονα.
Η έγγραφη προειδοποίηση του 1952 ότι ο Νίκος Χατζηγιάννης ήταν πράκτορας της
Ασφάλειας. Το 1958, το γράμμα του Νότη Καπνίση (ενός των σημαντικότερων
προσώπων του 20ου των αιώνων) καταγγελίας του ότι η Μαρία Κουτέλου επάνω σε
γερμανικό αυτοκίνητο γύριζε στους δρόμους και έδειχνε πατριώτες για σύλληψη
όπως και τον ίδιο εξαναγκάζοντάς τον να διαφύγει στο βουνό, στον ΕΛΑΣ, να είναι
παράνομος.Και τέλος το γράμμα του Γιώργος Σελέκου
καταγγέλλοντας τον Γιάννη Σκαρίμπα ότι, βαρυποινίτης αυτός στις φυλακές της
Χαλκίδας, ενώ υπήρχε ευεργετική διάταξη πως αν αποφυλακιζόταν οποιοσδήποτε των
Αντιστασιακών, και δεν θα υπήρχαν αντεκδικήσεις, ο Σκαρίμπας με ανώνυμα
γράμματα απειλούσε ότι η αποφυλάκιση του αθώου Σελέκου και για την «καταδίκη»
του θα προκαλούσε αντεκδικήσεις, επιτείνοντας αναίτια την φυλακισή του
δυο-τρία χρόνια.Η αναφορά ονομάτων ξέχωρα από την ανθρώπινη
πλευρά παντοτινής φυγής του είναι απόλυτα σωστή. Κρίνεται η, με αποδείξεις
πράξεις, διαβεβαίωση των γεγονότων. Επισημαίνεται ό τι τα προηγούμενα δεν ήταν
απόρρητα αλλά γεγονότα αναφερόμενα στις γενικές συνελεύσεις της ΠΕΑΕΑ και ποτέ
δεν αμφισβητήθηκαν, αντίθετα ήταν θέματα συζητήσεων και στον τύπο. *Δύσκολα όλα αυτά αλλά και μέρος της
γενικότερης ανασφάλειας δωρεών στην Χαλκίδα, συγκριτικά με ό,τι συμβαίνει σε
άλλες πόλεις. Υπάρχει ελπίδα αλλαγής ό,τι από το 1901 επί Αντωνίου είναι
καθεστώς; Μένει ν' αποδειχθεί, αισιοδοξία δεν υπάρχει αλλά ίσως κάποια χαραμάδα
ανατροπής ας ελπίζεται.δ.
3. ΞΗΜΕΡΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ (18/4/1941)
(Τρεις Έλληνες Πατριώτες)
Ξημερώματα της Μεγάλης Παρασκευής, 18 Απρίλη,
έφτασε έξω από το λιμάνι της Χαλκίδας το "Κεφαλληνία" φορτηγό
εξοπλισμένο, που είχε επιταχθεί στην υπηρεσία υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού
και αγκυροβόλησε κοντά στο Εγγλεζονήσι, στην "σκιά" του Χτυπά. Εκεί
ήταν περισσότερο προφυλαγμένο από επιθέσεις γερμανικών αεροπλάνων. Είχε
ξεκινήσει από την Θεσσαλονίκη την ώρα που έφταναν σ' αυτήν οι γερμανικές
μηχανοκίνητες φάλαγγες. Ταξίδευε μόνον νύχτα. Την ημέρα έπιανε σε απόμερους
όρμους και όποτε χρειάστηκε τα αντιαεροπορικά του αποδειχθήκανε αποτελεσματικά
για την σωτηρία του. Το "Κεφαλληνία" με την ιταλική εισβολή,
χρησιμοποιήθηκε χωρίς ανάπαυλα για την μεταφορά στρατευμάτων, πολεμικού υλικού,
αιχμαλώτων. Την ημέρα εκείνη, ο βομβαρδισμός της Χαλκίδας άρχισε με το ξημέρωμα
και τα αεροπλάνα έφυγαν από την Χαλκίδα και τον Ευβοϊκό όταν νύχτωσε. Ήταν από
τις πιο εφιαλτικές μέρες, χωρίς καμιά διακοπή στις επιθέσεις.
Το μεσημέρι ο κυβερνήτης, ο Δημήτρης Φίφας,
συγκέντρωσε το πλήρωμα και τους άλλους στρατιωτικούς αλλά και τους λίγους πολίτες
που είχαν επιβιβαστεί από τη Θεσσαλονίκη, και όπου είχε αγκυροβολήσει
ταξιδεύοντας, και τους ανακοίνωσε ότι το καράβι θα κατευθυνόταν στο Ναύπλιο,
στη συνέχεια στην Κρήτη, με προορισμό την διαφυγή του στη Μέση Ανατολή. Είχε
εντολή να κρατήσει τους απολύτως απαραίτητους από το πλήρωμα για το ταξίδι, και
στους υπόλοιπους που υπηρετούσαν να χορηγήσει προσωρινά απολυτήρια. Ο Αγγελής
Βαζάκας, που έζησε τα γεγονότα, θυμάται, μεταφέρει το πάθος της ομιλίας του
Φίφα, που είπε ότι
« η πατρίδα είναι υπερήφανη για την αυταπάρνηση που είχαν
επιδείξει, ότι είναι άξια παιδιά της, ότι έπραξαν στο ακέραιο το καθήκον τους
αλλά να συνεχίσουν τον πόλεμο στο εξωτερικό ήταν γεγονός που δεν μπορούσε να
απαιτηθεί από όλους. και στη συνέχεια, μίλησε ξεχωριστά σε τρεις Χαλκιδέους κι
έναν Κυμαίο από το πλήρωμα. Αφού τους χορήγησε τα απολυτήρια τους αποχαιρέτησε
και τους ευχήθηκε για τη ζωή τους ως πολίτες και την ελπίδα να συναντηθούν σε
καλύτερες συνθήκες. Ήταν οι: Αγγελής Βαζάκας, Αλέκος Οικονομίδης και Μάρκος Βουτσάς.
Το όνομα του Κυμαίου είναι άγνωστο. Δεν το θυμάται ο Αγγελής Βαζάκας, σε συζήτηση
αυτών των ημερών, ούτε το θυμόταν ο μακαρίτης Μάρκος Βουτσάς όταν μαζί είχαν
εξιστορήσει κι άλλοτε τα γεγονότα. Τους τέσσερις έβγαλε βάρκα του
"Κεφαλληνία" στην στεριά, κοντά στην εκκλησία που και σήμερα υπάρχει,
στον μυχό, κοντά στη θέση Σωρός, μαζί με ναύτες που θα εξασφάλιζαν αναγκαία εφόδια
για το ταξίδι. Η βάρκα επέστρεψε στο καράβι και αποβίβασε στην ίδια θέση τους
πολίτες που δεν ήθελαν να συνεχίσουν το ταξίδι. Ήταν Μακεδόνες και Θράκες οι
περισσότεροι.
Οι τέσσερις Ευβοείς είχαν ακούσει τον Φίφα να
λέει ότι το τελευταίο δρομολόγιο για την μεταφορά εφοδίων, η βάρκα θα το έκανε
στις δέκα το βράδυ κι αμέσως το πλοίο θα έφευγε. Ήρθαν με τα πόδια στην
Χαλκίδα, αντιμετωπίζοντας σε κάθε βήμα τους, θανάσιμο κίνδυνο, καθώς τα
αεροπλάνα από χαμηλό ύψος πολυβολούσαν καθετί που εκινείτο, και σκόρπισαν από
τις εννιά, στην έρημη πόλη. Πριν κι από τις εννιά και χωρίς έχει προηγηθεί
καμμιά μεταξύ τους συννενόηση, οδοιπορώντας και πάλι, επιστρέψανε και οι
τέσσερις στην θέση όπου ήταν η βάρκα. Έσκισαν τα απολυτήρια, έδωσαν τα χέρια κι
όταν ανέβηκαν στο καράβι είπαν στον καπετάνιο: "Δεν μένουμε εμείς εδώ.
Είμαστε αντιφασίστες, θα έρθουμε μαζί να πολεμήσουμε παντού". (Η
καταγραφή της φράσης από τον Αγγελή Βαζάκα). Κι άρχισε η μεγάλη πολύχρονη
περιπέτεια. Το "Κεφαλληνία" πέρασε κοντά από τον Ωρωπό, δεν στάθμευσε
για να πάρει τμήματα συμμαχικών στρατευμάτων που είχαν συγκεντρωθεί εκεί για να
διαφύγουν και "πρόσσω ολοταχώς" έφτασε στο Ναύπλιο, όπως ήταν η
εντολή. Από εκεί φόρτωσαν ... έως και τα κατάρτια, Αυστραλούς, Νεοζηλανδούς του
Εκστρατευτικού Σώματος και λίγους Άγγλους και τους μεταφέρανε στη Σούδα. Έμειναν εκεί υπερασπιζόμενοι το λιμάνι με τα αντιαεροπορικά τους ως της εισβολή
των αλεξιπτωτιστών στην Κρήτη και διαφύγανε πάλι με στρατεύματα, κάτω από βροχή
βομβών από τα στούκας και οβίδων του ιταλικού στόλου, φτάνοντας στην Αλεξάνδρεια
Οι τέσσερις μετατεθήκανε σε πολεμικό του
ελληνικού στόλου (Α/Τ Ιέραξ) και πήραν μέρος σε επιχειρήσεις όλης της διάρκειας
του πολέμου. Στη μεσόγειο, στον Ατλαντικό, στη Βόρεια Αφρική κατά του
"Αφρικα Κορπ" του στρατάρχη Ερβιν Ρόμμελ που απειλούσε την
Αλεξάνδρεια, και στη συνέχεια, στην τελική επιχείρηση στην Τυνησία και την
απόβαση στη Σικελία του 1943, που ήταν το κύριο χτύπημα για την παράδοση της
Ιταλίας! Αντιφασίστες, συμμετείχαν στο κίνημα της Μέσης Ανατολής, απαιτώντας
την αναγνώριση από την Κυβέρνηση του Καΐρου της Κυβέρνησης της Εθνικής
Αντίστασης, της ΠΕΕΑ, που καταστείλανε τα αγγλικά στρατεύματα. Καταδικαστήκανε
σε ισόβια και σύμφωνα με μια πληροφορία ο Οικονομίδης σε θάνατο. Κρατήθηκαν, με
τους άλλους αντιφασίστες, σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Κεμπέιτ του Σουδάν κι
επιστρέψανε στην πατρίδα δυο χρόνια μετά, το 1946.
Η Ελλάδα βίωνε μιαν άλλη τραγική περίοδο. Έφυγαν όταν τα γερμανικά στρατεύματα έφεραν το σκοτάδι της Κατοχής και γύρισαν
όταν είχε αρχίσει ένα, το ίδιο και βαθύτερο σκοτάδι: Ο Εμφύλιος, σπορά των
ξένων στην Ελλάδα. Στα "σύρματα" στο Σουδάν που έκλεισαν τους Έλληνες
πατριώτες οι Άγγλοι, ο ποιητής Μαρκουλής(;), συνέθεσε, μαζί με άλλα ποιήματα,
κι αυτό που απαγγέλει συγκινημένος ο Αγγελής Βαζάκας, ίσως ο μόνος επιζών του
κόσμου τούτου που το θυμάται: "Είμαστ' εμείς εκείνοι που πιστέψαμε βαθεία στην
λευτεριά, στην προκоπή, στην καλοσύνη. Την ανθρωπότητα ολάκερη η καρδιά μας
κλείνει"
4. ΜΙΑ ΑΛΛΗ 28 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΗΣ (ν.π.ε :19/10/2018)
2. Ζηλεύουμε τις πόλεις
ΤΙΜΗΣ ΤΩΝ ΕΥΕΡΓΕΤΩΝ ΤΟΥΣ
Τις ζηλεύουμε τις πόλεις που τιμάνε έμπρακτα τους ευεργέτες τους, αξιοποιώντας τις προσφορές τους. Η Χαλκίδα αποτελεί παράδειγμα προς αποφυγήν! Αφορμή για τις συγκρίσεις η Δράμα! Πόλη της οποίας η συγκινητική ιδιαίτερη αγάπη προς την «Χορωδία Χαλκίδας 1936» όταν ταξίδεψε εκεί συμμετέχοντας στο Πανελλήνιο Χορωδιακό Φεστιβάλ υποχρεώνει. Η Δράμα στο καλλιτεχνικό προσκήνιο και για το κινηματογραφικό της φεστιβάλ, αλλά αυτές τις μέρες για την προσφορά Δραμινών επιχειρηματιών που είχαν φύγει και επιστρέφουν, βοηθώντας στην ανάκαμψή της γενι κότερα - θύμα της κρίσης κι αυτή – σε γεωγραφική θέση μεγάλης εθνικής σημασίας. Η «Καθημερινή» 9-2-18 αφιερώνει ολόκληρη σελίδα σε αυτήν, την 8η.
Η πόλη μας, ξαναγράφεται, αποτελεί παράδειγμα
προς αποφυγή. Αν υλοποιούσαν την διαθήκη του μεγαλύτερου των ευεργετών της, του
Αντ. Αντωνίου (1858-1901) - μένει μόνο ένας δρόμος στο όνομά του -η Χαλκίδα θα
είχε άλλη όψη!
Τι δεν πρόβλεψε και τι έγινε: ΤΙΠΟΤΑ. Άφησε κληρονόμο της
μεγάλης του περιουσίας τον Δήμο Χαλκιδαίων. Το σπίτι του χρησιμοποιήθηκε
περισσότερο του αιώνα ως δημαρχία, σήμερα στεγάζεται το Εργαστήρι Τέχνης –
ευτυχώς. Εντυπωσιακή είναι η τύχη των 31 στρεμμάτων στο Ληλάντιο -Δήμος
Χαλκιδαίων αυτός, αυτόν τον παράδεισο τον ξεπούλησε στα Τσιμέντα Χαλκίδας ως
χωματερή (προφανώς προστατεύοντας το περιβάλλον). Εκτός από αυτήν την
τρισαθλιότητα, υπήρξε και μια «διαφορά». Τότε το στρέμμα χωματερής πληρωνότανε 1 εκατ. Δραχμές, τα 31 στρέμματα τα πλήρωσαν τα Τσιμέντα Χαλκίδας μόνον
2,5 εκατ.
Ακόμη ο Α. Αντωνίου και το σχέδιο της μελέτης
του θεάτρου που είχε καταθέτοντας και τις δαπάνες (για το οποίο είχε
κληρονομήσει περισσότερα οικόπεδα για να επιλέξουν), δεν έγινε, και η μελέτη
λεηλατήθηκε από τον γνωστό κακοποιό!
Τα ποσά υπέρ της Φιλαρμονικής Χαλκίδας
κατασπαταλήθηκαν και μένει μόνο το όνομά της, Αντώνειος Φιλαρμονική. Ερευνώντας
το θέμα, η οικογένεια Σκαλκώτα ήρθε στην Χαλκίδα από την Σύρα με δαπάνες του
κληροδοτήματος Αντωνίου.
Δεν είναι τα μόνα! Η βιβλιοθήκη Γ.Φουσάρα
λεηλατήθηκε, το ίδιο και η βιβλιοθήκη Θεοδ. Θεοχάρη, η βιβλιοθήκη Κ. Καλλία
μένει στα κι βώτια όπως ήρθε!
Το Κόκκινο Σπίτι λεηλατήθηκε την άλλη νύχτα
θανάτου του τελευταίου των Μάλλιδων, του Νίκου, που το κληροδότησε. Νταλίκα στάθμευσε
νύχτα και «ξαφρίστηκε» ό,τι άξιζε και ήταν πλήθος.
Το σπίτι της Βασιλείου λεηλατήθηκε πριν το
πραγματικό προεδρείο της Εταιρείας Ευβοϊκών Σπουδών πληροφορηθεί τη δωρεά.
Έχει γραφεί πυκνά ότι το αρχείο του Δήμου
Χαλκιδαίων πετάχθηκε ... στα Σφαγεία
της Νομαρχίας, ακέραιο το αρχείο από το 1836
έως το 1957 στάλθηκε ένα γεμάτο βαγόνι για ... ανακύκλωση,
Και τελευταία το αρχείο της ΠΕΑΕΑ, του
Τοπικού Τμήματος εις μάτην αναζητείται. Σ' αυτό υπάρχουν ντοκουμέντα σύγχρονα.
Η έγγραφη προειδοποίηση του 1952 ότι ο Νίκος Χατζηγιάννης ήταν πράκτορας της
Ασφάλειας. Το 1958, το γράμμα του Νότη Καπνίση (ενός των σημαντικότερων
προσώπων του 20ου των αιώνων) καταγγελίας του ότι η Μαρία Κουτέλου επάνω σε
γερμανικό αυτοκίνητο γύριζε στους δρόμους και έδειχνε πατριώτες για σύλληψη
όπως και τον ίδιο εξαναγκάζοντάς τον να διαφύγει στο βουνό, στον ΕΛΑΣ, να είναι
παράνομος.
Και τέλος το γράμμα του Γιώργος Σελέκου
καταγγέλλοντας τον Γιάννη Σκαρίμπα ότι, βαρυποινίτης αυτός στις φυλακές της
Χαλκίδας, ενώ υπήρχε ευεργετική διάταξη πως αν αποφυλακιζόταν οποιοσδήποτε των
Αντιστασιακών, και δεν θα υπήρχαν αντεκδικήσεις, ο Σκαρίμπας με ανώνυμα
γράμματα απειλούσε ότι η αποφυλάκιση του αθώου Σελέκου και για την «καταδίκη»
του θα προκαλούσε αντεκδικήσεις, επιτείνοντας αναίτια την φυλακισή του
δυο-τρία χρόνια.
Η αναφορά ονομάτων ξέχωρα από την ανθρώπινη
πλευρά παντοτινής φυγής του είναι απόλυτα σωστή. Κρίνεται η, με αποδείξεις
πράξεις, διαβεβαίωση των γεγονότων. Επισημαίνεται ό τι τα προηγούμενα δεν ήταν
απόρρητα αλλά γεγονότα αναφερόμενα στις γενικές συνελεύσεις της ΠΕΑΕΑ και ποτέ
δεν αμφισβητήθηκαν, αντίθετα ήταν θέματα συζητήσεων και στον τύπο. *
Δύσκολα όλα αυτά αλλά και μέρος της
γενικότερης ανασφάλειας δωρεών στην Χαλκίδα, συγκριτικά με ό,τι συμβαίνει σε
άλλες πόλεις. Υπάρχει ελπίδα αλλαγής ό,τι από το 1901 επί Αντωνίου είναι
καθεστώς; Μένει ν' αποδειχθεί, αισιοδοξία δεν υπάρχει αλλά ίσως κάποια χαραμάδα
ανατροπής ας ελπίζεται.
δ.
3. ΞΗΜΕΡΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ (18/4/1941)
(Τρεις Έλληνες Πατριώτες)
Ξημερώματα της Μεγάλης Παρασκευής, 18 Απρίλη,
έφτασε έξω από το λιμάνι της Χαλκίδας το "Κεφαλληνία" φορτηγό
εξοπλισμένο, που είχε επιταχθεί στην υπηρεσία υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού
και αγκυροβόλησε κοντά στο Εγγλεζονήσι, στην "σκιά" του Χτυπά. Εκεί
ήταν περισσότερο προφυλαγμένο από επιθέσεις γερμανικών αεροπλάνων. Είχε
ξεκινήσει από την Θεσσαλονίκη την ώρα που έφταναν σ' αυτήν οι γερμανικές
μηχανοκίνητες φάλαγγες. Ταξίδευε μόνον νύχτα. Την ημέρα έπιανε σε απόμερους
όρμους και όποτε χρειάστηκε τα αντιαεροπορικά του αποδειχθήκανε αποτελεσματικά
για την σωτηρία του. Το "Κεφαλληνία" με την ιταλική εισβολή,
χρησιμοποιήθηκε χωρίς ανάπαυλα για την μεταφορά στρατευμάτων, πολεμικού υλικού,
αιχμαλώτων. Την ημέρα εκείνη, ο βομβαρδισμός της Χαλκίδας άρχισε με το ξημέρωμα
και τα αεροπλάνα έφυγαν από την Χαλκίδα και τον Ευβοϊκό όταν νύχτωσε. Ήταν από
τις πιο εφιαλτικές μέρες, χωρίς καμιά διακοπή στις επιθέσεις.
Το μεσημέρι ο κυβερνήτης, ο Δημήτρης Φίφας, συγκέντρωσε το πλήρωμα και τους άλλους στρατιωτικούς αλλά και τους λίγους πολίτες που είχαν επιβιβαστεί από τη Θεσσαλονίκη, και όπου είχε αγκυροβολήσει ταξιδεύοντας, και τους ανακοίνωσε ότι το καράβι θα κατευθυνόταν στο Ναύπλιο, στη συνέχεια στην Κρήτη, με προορισμό την διαφυγή του στη Μέση Ανατολή. Είχε εντολή να κρατήσει τους απολύτως απαραίτητους από το πλήρωμα για το ταξίδι, και στους υπόλοιπους που υπηρετούσαν να χορηγήσει προσωρινά απολυτήρια. Ο Αγγελής Βαζάκας, που έζησε τα γεγονότα, θυμάται, μεταφέρει το πάθος της ομιλίας του Φίφα, που είπε ότι
« η πατρίδα είναι υπερήφανη για την αυταπάρνηση που είχαν
επιδείξει, ότι είναι άξια παιδιά της, ότι έπραξαν στο ακέραιο το καθήκον τους
αλλά να συνεχίσουν τον πόλεμο στο εξωτερικό ήταν γεγονός που δεν μπορούσε να
απαιτηθεί από όλους. και στη συνέχεια, μίλησε ξεχωριστά σε τρεις Χαλκιδέους κι
έναν Κυμαίο από το πλήρωμα. Αφού τους χορήγησε τα απολυτήρια τους αποχαιρέτησε
και τους ευχήθηκε για τη ζωή τους ως πολίτες και την ελπίδα να συναντηθούν σε
καλύτερες συνθήκες. Ήταν οι: Αγγελής Βαζάκας, Αλέκος Οικονομίδης και Μάρκος Βουτσάς.
Το όνομα του Κυμαίου είναι άγνωστο. Δεν το θυμάται ο Αγγελής Βαζάκας, σε συζήτηση
αυτών των ημερών, ούτε το θυμόταν ο μακαρίτης Μάρκος Βουτσάς όταν μαζί είχαν
εξιστορήσει κι άλλοτε τα γεγονότα. Τους τέσσερις έβγαλε βάρκα του
"Κεφαλληνία" στην στεριά, κοντά στην εκκλησία που και σήμερα υπάρχει,
στον μυχό, κοντά στη θέση Σωρός, μαζί με ναύτες που θα εξασφάλιζαν αναγκαία εφόδια
για το ταξίδι. Η βάρκα επέστρεψε στο καράβι και αποβίβασε στην ίδια θέση τους
πολίτες που δεν ήθελαν να συνεχίσουν το ταξίδι. Ήταν Μακεδόνες και Θράκες οι
περισσότεροι.
Οι τέσσερις Ευβοείς είχαν ακούσει τον Φίφα να
λέει ότι το τελευταίο δρομολόγιο για την μεταφορά εφοδίων, η βάρκα θα το έκανε
στις δέκα το βράδυ κι αμέσως το πλοίο θα έφευγε. Ήρθαν με τα πόδια στην
Χαλκίδα, αντιμετωπίζοντας σε κάθε βήμα τους, θανάσιμο κίνδυνο, καθώς τα
αεροπλάνα από χαμηλό ύψος πολυβολούσαν καθετί που εκινείτο, και σκόρπισαν από
τις εννιά, στην έρημη πόλη. Πριν κι από τις εννιά και χωρίς έχει προηγηθεί
καμμιά μεταξύ τους συννενόηση, οδοιπορώντας και πάλι, επιστρέψανε και οι
τέσσερις στην θέση όπου ήταν η βάρκα. Έσκισαν τα απολυτήρια, έδωσαν τα χέρια κι
όταν ανέβηκαν στο καράβι είπαν στον καπετάνιο: "Δεν μένουμε εμείς εδώ.
Είμαστε αντιφασίστες, θα έρθουμε μαζί να πολεμήσουμε παντού". (Η
καταγραφή της φράσης από τον Αγγελή Βαζάκα). Κι άρχισε η μεγάλη πολύχρονη
περιπέτεια. Το "Κεφαλληνία" πέρασε κοντά από τον Ωρωπό, δεν στάθμευσε
για να πάρει τμήματα συμμαχικών στρατευμάτων που είχαν συγκεντρωθεί εκεί για να
διαφύγουν και "πρόσσω ολοταχώς" έφτασε στο Ναύπλιο, όπως ήταν η
εντολή. Από εκεί φόρτωσαν ... έως και τα κατάρτια, Αυστραλούς, Νεοζηλανδούς του
Εκστρατευτικού Σώματος και λίγους Άγγλους και τους μεταφέρανε στη Σούδα. Έμειναν εκεί υπερασπιζόμενοι το λιμάνι με τα αντιαεροπορικά τους ως της εισβολή
των αλεξιπτωτιστών στην Κρήτη και διαφύγανε πάλι με στρατεύματα, κάτω από βροχή
βομβών από τα στούκας και οβίδων του ιταλικού στόλου, φτάνοντας στην Αλεξάνδρεια
Οι τέσσερις μετατεθήκανε σε πολεμικό του
ελληνικού στόλου (Α/Τ Ιέραξ) και πήραν μέρος σε επιχειρήσεις όλης της διάρκειας
του πολέμου. Στη μεσόγειο, στον Ατλαντικό, στη Βόρεια Αφρική κατά του
"Αφρικα Κορπ" του στρατάρχη Ερβιν Ρόμμελ που απειλούσε την
Αλεξάνδρεια, και στη συνέχεια, στην τελική επιχείρηση στην Τυνησία και την
απόβαση στη Σικελία του 1943, που ήταν το κύριο χτύπημα για την παράδοση της
Ιταλίας! Αντιφασίστες, συμμετείχαν στο κίνημα της Μέσης Ανατολής, απαιτώντας
την αναγνώριση από την Κυβέρνηση του Καΐρου της Κυβέρνησης της Εθνικής
Αντίστασης, της ΠΕΕΑ, που καταστείλανε τα αγγλικά στρατεύματα. Καταδικαστήκανε
σε ισόβια και σύμφωνα με μια πληροφορία ο Οικονομίδης σε θάνατο. Κρατήθηκαν, με
τους άλλους αντιφασίστες, σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Κεμπέιτ του Σουδάν κι
επιστρέψανε στην πατρίδα δυο χρόνια μετά, το 1946.
Η Ελλάδα βίωνε μιαν άλλη τραγική περίοδο. Έφυγαν όταν τα γερμανικά στρατεύματα έφεραν το σκοτάδι της Κατοχής και γύρισαν
όταν είχε αρχίσει ένα, το ίδιο και βαθύτερο σκοτάδι: Ο Εμφύλιος, σπορά των
ξένων στην Ελλάδα. Στα "σύρματα" στο Σουδάν που έκλεισαν τους Έλληνες
πατριώτες οι Άγγλοι, ο ποιητής Μαρκουλής(;), συνέθεσε, μαζί με άλλα ποιήματα,
κι αυτό που απαγγέλει συγκινημένος ο Αγγελής Βαζάκας, ίσως ο μόνος επιζών του
κόσμου τούτου που το θυμάται: "Είμαστ' εμείς εκείνοι που πιστέψαμε βαθεία στην
λευτεριά, στην προκоπή, στην καλοσύνη. Την ανθρωπότητα ολάκερη η καρδιά μας
κλείνει"
4. ΜΙΑ ΑΛΛΗ 28 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΗΣ (ν.π.ε :19/10/2018)
Η φρικτή μοίρα που επιφυλάχθηκε στους ανάπηρους
στρατιώτες του μετώπου.
Είναι ένα από τα δυσκολότερα γραφτά μου το
σημερινό! Αφορά την επέτειο της 28 Οκτωβρίου 1940 και την έκρηξη ενός λαού όπως
ποτέ πριν και ποτέ μετά! Γιατί αποφάσισε σύσσωμος να πολεμήσει και να πεθάνει
αλλά να μην υποταχθεί στον φασισμό του Μουσσολίνι! Και το έπραξε κάτω από την δικτατορία που
επιβάλλανε οι Άγγλοι μέσω του βασιλιά Γεωργίου Β' που επέστρεψε στο θρόνο με
νόθο δημοψήφισμα του 1935, μετά το εγκληματικό Βενιζελικό κίνημα της 1ης
Μαρτίου 1935.
Εδώ παρένθεση: Στον τύπο, και σε άλλες μορφές
των ΜΜΕ, δημοσιοποιήθηκε από την καθηγήτρια της Νεοελληνικής Φιλολογίας στο
Παν/μιο Κρήτης κ. Αγγέλας Καστρινάκη, ότι φοιτήτριες αγνοούσαν ότι έγινε ...ο
Β' Παγκόσμιος Πόλεμος! Κι αφού δεν τον γνώριζαν φυσικό είναι ότι αγνοούσαν και
στον χρόνο που ξέσπασε. («Καθημερινή» 11 και 13 Οκτωβρίου 2018).
Είναι γνωστό ότι οι επέτειοι της 25 Μαρτίου
και 28 Οκτωβρίου αγνοούνται, από το μεγαλύτερο ποσοστό των μαθητών/τριών, ως
προς τα γεγονότα που τις αφορούν. Η κα Καστρινάκη ερώτησε φοιτητή της "τι
γιορτάζεται στις 25 Μαρτίου;" και πήρε την απάντηση: "Η Μικρασιατική καταστροφή".
Το να καταλογίσεις στα παιδιά ευθύνες είναι εύκολο, αλλά στην ουσία η ενοχή
είναι του γενικότερου εκπαιδευτικού μας προβλήματος, ίσως του κυριότερου των
προβλημάτων της πατρίδας μας. Κυρίως σε ό,τι αφορά την γλώσσα και την ιστορία.
Η «ν. Προοδευτική Εύβοια» έχει υποστηρίξει η Ιστορία να προβιβασθεί σε πρωτεύον
μάθημα δίχως να ξεχασθεί η κάθε τοπική ιστορία του λαού μας. Η κινητοποίηση
μιας μικρής φτωχής χώρας απέναντι σε μια αυτοκρατορία στηρίχθηκε στην «αναβάθμιση»
όλων των Ελλήνων σε θέση ηρώων. Υποδειγματική η επιστράτευση, ίσως η καλύτερη
όλων των κρατών της Ευρώπης. Και με τις σχετικές μικρές οικονομικές δυνατότητες
πολεμικής προετοιμασίας, η διαχείριση ήταν πέραν κάθε προσδοκίας ικανοποιητική.
Η άποψή μας! Στην 28 Οκτωβρίου δεν ήταν μόνο
η άρνηση του τελεσίγραφου, αλλά η κυοφορούμενη από δεκαετιών κοινωνική
επανάσταση του Ελληνισμού που συνυπήρξε με τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα. Έναν
άλλον κόσμο πίστευαν οι επίστρατοι που έτρεχαν για να βρεθούν στο μέτωπο. Στο
που κατάληξε αυτή η μέθη αντίστασης κατά του Ιταλικού φασισμού; Το ΟΧΙ- για να
εξασφαλίσει με αίμα, χρόνια ειρήνης και ευημερίας δημοκρατία, θεμελιωμένη στους
αγώνες, δίχως επεμβάσεις ξένων που διεκδικούσαν την διατήρηση των
προ-πολεμικών συμφερόντων τους. Η φλόγα που άναψε ο
τορπιλισμός του πολεμικού «Έλλη» από ιταλικό υποβρύχιο στις 15 Αυγούστου 1940
έγινε πυρκαγιά αγανάκτησης και συνεπήρε τον λαό μας στην αδιαπραγμάτευτη απόφαση
του να γίνει κύριος της πατρίδας του. Αλλά η αρχή είναι
εδώ. Το 1937, εγκαταστάθηκε στον πύργο της οδού Μπαλαλαίων (παλιό ρολόι της
πόλης), η αντιαεροπορική σειρήνα της οποίας έγινε δοκιμή. Αυτή η σειρήνα με τον
διακοπτόμενο στριγκλώδη ήχο της που ακουγόταν ως τον Δοκό! Σήμανε στους
Χαλκιδαίους την έναρξη του πολέμου με την Ιταλική
εισβολή το πρωί της 28 Οκτωβρίου 1940. Τα γεγονότα γνωστά, παραληρήματα δόξας, η
πρώτη νίκη συμμάχων στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και η πτώση της Κορυτσάς
πανηγυρίστηκε στην υφήλιο ως πρώτη απελευθερωμένη πόλη του πολέμου.
Ο χειμώνας που
ακολούθησε βαρύτατος και οι συνθήκες εξαναγκάσανε τους εμπόλεμους να
περιορίσουν τη δραστηριότητά τους. Τους Έλληνες να εξασφαλίσουν τα σημαντικά
πλεονεκτήματα με την απελευθέρωση σειράς πόλεων, Κορυτσά, Αγ. Σαράντα, Πόγραδετς,
Αργυρόκαστρο, Κλεισούρα, Δέλβινο, Πρεμετή κ.α. Στο μέτωπο τα προβλήματα
μεγάλωναν προκαλώντας ανησυχίες. Οι μεταφορές δυσκολέψανε. Κι εκεί επέδραμαν οι
ελλείψεις σε μέσα, ακόμη και το φαγητό δύσκολα εξασφαλιζότανε και τα μουλάρια
-αυτά αποτελούσαν κύριο μεταφορικό μέσο στα κακοτράχαλα Αλβανικά βουνά- είχαν
λιγοστέψει. Στην Ελλάδα, που βοηθούσαν στην αρχή του πολέμου. Όταν άρχισαν τα
κρυοπαγήματα!
Συγγραφείς, όπως ο
Τερζάκης, κυρίως ο Θεοτοκάς καταγράφουν φοβερά περιστατικά, καθώς ο αριθμός των
ασθενών από κρυοπαγήματα και την αποκοπή των ποδιών τους, ήταν στις μεραρχίες
περίπου ίσος με τους νεκρούς των μαχών! Οι συνθήκες αδύνατο να βελτιωθούν αλλά
του στρατού το ηθικό αδάμαστο. Τα μετόπισθεν ζούσαν σε παραλήρημα αισιοδοξίας,
τα τραγούδια της Σοφίας Βέμπο, οι θεατρικές επιθεωρήσεις, οι αιχμάλωτοι που
τους έφερναν στις πόλεις δη-μιουργούσαν μια εικόνα του μετώπου ολοένα να απέχει
από την πραγματικότητα.
Οι Ιταλοί συνέχιζαν
να μεταφέρουν στρατεύματα και υλικό στην Αλβανία, καθώς η αποκοπή της
επικοινωνίας Ιταλίας-Αλβανίας μέσω του στενού του Οτράντο δεχόταν ελάχιστες
επιθέσεις από την Αγγλική αεροπορία και τον Αγγλικό στόλο, αν και το Νοέμβριο
1941 Αγγλική επίθεση στον Τάραντα είχε προκαλέσει μεγάλες απώλειες στον Ιταλικό
στόλο. Η δύναμη πυρός των Ιταλών στην Αλβανία τριπλασιάστηκε όπως και οι
αεροπορικές τους δυνάμεις. Ο Μουσσολίνι απείλησε ότι με την πριμαβέρα, την
άνοιξη, θα σπάσει τα πλευρά των Ελλήνων, άλλαξε τους στρατηγούς και πήγε ο
ίδιος στο μέτωπο βέβαιος ότι στην εαρινή του επίθεση θα θριάμβευε. Παρά τον
καταιγισμό από την αεροπορία, που δεν είχε αντίπαλο, και τις πολλές πυροβολαρχίες,
τα τανκς και τα επίλεκτα τμήματα στρατού, με τον Μουσσολίνι παρόντα εξόρμησαν
για την κατάληψη του υψώματος 745 (του οποίου την κορυφή οι βομβαρδισμοί την
είχαν εξαφανίσει βέβαιοι ότι δεν θα είχε επιζήσει Έλληνας), όταν οι βερσαλιέροι
του το ανέβηκαν, μέσα από το χώμα σηκώθηκαν οι Έλληνες με τις ξιφολόγχες όχι
μόνο απόκρουσαν τους Ιταλούς που έβαλαν καταιγιστικά αλλά και τους απώθησαν
ηττημένους.
Ο Μουσσολίνι, που δεν
πίστευε στα μάτια του, εγκατάλειψε απογοητευμένος το μέτωπο και έφυγε για τη
Ρώμη.
Η ΝΙΚΗ σημαντική αλλά
τα προβλήματα των ελλείψεων και τα κρυοπαγήματα προκαλούσαν μεγαλύτερες απώλειες
από ό,τι οι Ιταλοί. Υπολογίζεται ο αριθμός τω αναπήρων από κρυοπαγήματα σε
15.000. Όταν οι Γερμανοί εισβάλλανε κατακτώντας τη χώρα οι ανάπηροι
μεταφέρθηκαν στα νοσοκομεία της Αθήνας. Οι περισσότεροι με κομμένα πόδια,
πολλοί και κομμένα χέρια.
Οι ανάπηροι κρατούσαν
ακέραιο το πνεύμα του μετώπου. Ίσως μοναδικότητα σ' εκείνον τον πόλεμο.
Όταν ο Ιωάννης
Ράλλης, ο προδότης πρωθυπουργός, ίδρυσε μαζί με τους Γερμανούς τα Τάγματα
Ασφαλείας και την «Χ», χαρακτήρισε τους αναπήρους κηφήνες και αναρχικούς! Αυτός
με τον Στυλ. Γονατά, έναν των «επαναστατών» του 1922 που είχε βοηθήσει στην
ίδρυση των Ταγμάτων, αποφάσισαν την εξόντωση των αναπήρων. Οι προδότες ταγματασφαλίτες
δεν τους συγχωρούσαν γιατί νικήσανε. Τη νύχτα της 29-30 Νοεμβρίου 1943 περικυκλώσανε
μαζί με τα γερμανικά ES ES τα νοσοκομεία κι όταν ξημέρωσε εξόρμησαν στους
θαλάμους που μετατραπήκανε σε σφαγεία. Οι ανάπηροι δίχως τα καροτσάκια τους,
αδύναμοι για οποιαδήποτε αντίσταση, έπεφταν καταριώντας τους δολοφόνους τους
Όταν μιλάμε για την
28 Οκτωβρίου να μας συγκινούν τα τραγούδια της Βέμπο, να υπερηφανευόμαστε για
τη νίκη μας, αλλά να μην λησμονηθεί ο αγώνας των πολεμιστών σε εκείνα τα
κακοτράχαλα βουνά. Ούτε η μοίρα των αναπήρων ηρώων του μετώπου.
Περιδιαβαίνοντας
προσκηνυτής σε όλα τα σημεία των μαχών του Σαράντα, στον Αωό και την Κλεισούρα,
καλοκαίρι με πείρα που υπάρχει για τα βουνά, σταμάτησα βλέποντας το Ιβάν και
την Τρεμπεσίνα συμπέρανα ότι είναι αδύνατη η διάβαση καλοκαίρι, πόσο μάλλον
χειμώνα με ισχυρές δυνάμεις Ιταλών με μηχανοκίνητα, αεροπορία να τα υπερασπίζονται.
Αλλά ποιος μπορεί να εκτιμήσει την απόφαση την Ελλήνων να αποκρούσουν τους
εισβολείς. Ήταν υπεράνθρωποι. Αυτούς εκτελούσαν.
Όταν η έφοδος
ολοκληρώθηκε, οι επιζήσαντες ανάπηροι μεταφέρθηκαν στις φυλακές Χατζηκώστα στην
οδό Πειραιώς. Ορφανοτροφείο του Χατζηκώστα παλιότερα, το επιτάξανε για φυλακή
μεταφέροντας σε αυτό τους επιζήσαντες αναπήρους του Αλβανικού μετώπου, με
κοινή απόφαση Ταγμάτων Ασφαλείας και Γερμανών ώστε αυτοί να έχουν «υλικό» για
τις ομαδικές εκτελέσεις που πύκνωσαν το καλοκαίρι του 1944. Σε καμιά χώρα δεν
υπάρχουν παρόμοια γεγονότα. Στο χώρο του Νοσοκομείου «Σωτηρία» υπήρχε μνημείο
με τα ονόματά τους, εκτελέστηκαν 285 ανάπηροι.
Με αυτό το επιτελικό
σχέδιο οι Γερμανοί έφεραν από του Χατζηκώστα 110 αναπήρους και τους εκτέλεσαν
στη Ριτσώνα όπου το μνημείο. Όπως και άλλοτε έχει γραφεί κανενός το όνομα δεν
είναι γνωστό. Άνοιξαν κοινό τάφο, πέταξαν μέσα τους ανάπηρους
Τα γεγονότα που
διαδραματίστηκαν στην διάρκεια της Κατοχής, αποκλείσανε την Ελλάδα από τη θέση
που οι γιοι της κατακτήσανε στον πόλεμο. Σημειώνεται το απίστευτο! Ότι στην
σύναψη της ανακωχής και της τελικής ειρήνης με την Ιταλία των Συμμάχων η Ελλάδα
αποκλείστηκε από την υπογραφή της. Η Ιταλία μετρούσε περισσότερο από εμάς.
Κι από εδώ διαβεβαιώνουμε
τις φοιτήτριες ότι ναι! Έγινε ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος.
*
Ο στρατός της
Αλβανίας με την εισβολή των Γερμανών κράτησε τις θέσεις του όμως η διάσπαση του
Γιουγκοσλαβικού μετώπου και η πτώση της Θεσσαλονίκης σε τρεις μέρες από την
εισβολή, έφερε τους Γερμανούς στα μετώπισθέν του και ενώ στην Αθήνα η
κυβέρνηση, μετά την αυτοκτονία του πρωθυπουργού Κορυζή, προσπαθούσε να
διαφυλάξει την συνέχεια της δικτατορίας, διαφύγανε στην Μέση Ανατολή όπου
εξασφαλίστηκε με την επέμβαση των Άγγλων η ένοπλη επιβολή στην Ελλάδα
καθεστώτος φιλικού προς αυτούς και μετά τη λήξη του πολέμου. Η μήτρα όλων των
κακών της Κατοχής των Δεκεμβριανών αλλά κυρίως του Εμφυλίου Πολέμου.
*
ΠΙΣΩ από τις
ζητωκραυγές, τις παρελάσεις, τις δοξολογίες, τους πανηγυρισμούς είναι όλα αυτά
που επακολούθησαν του έπους στα Αλβανικά βουνά, του πνεύματος του μετώπου,
αθάνατα κατορθώματα με την 28 Οκτωβρίου 1940 μάνα του νεότερου Ελληνισμού αυτού
που εκτελέστηκε από τους προδότες, ενώ η Ελλάδα μόνο μετά 78 χρόνια
ενδιαφέρθηκε για την ανακομιδή των οστών των πεσόντων στο μέτωπο. Στην
«Καθημερινή» 12.10.18 η είδηση τελετής ενταφιασμού οστών 573 πεσόντων.
*
ΚΙ ΕΝΩ αυτή ήταν η
μοίρα των ηρώων πολεμιστών του μετώπου, ο Ελληνισμός αρνήθηκε την Κατοχή και
από τις πρώτες μέρες άρχισε την Αντίστασή του. Στην Χαλκίδα, η κατάληψή της
στις 25 Απριλίου 1941 ο Νίκος Λάζος ήταν από την στρατιά εκείνων που γύρισαν με
τα πόδια από το Αλβανικό μέτωπο στην Χαλκίδα. Ήρθε στις 27 Απριλίου και στις 30
του ίδιου μήνα ο Νίκος Λάζος με τον Φώτη Κρομμύδα και τον Απόστολο Αγαπητό συγκρότησαν
την πρώτη αντιφασιστική αντιστασιακή τριάδα.
ΤΟΥΣ ανάπηρους
στρατιώτες του μετώπου, είδαμε την φρικτή μοίρα που τους επιφυλάχθηκε. Ας
περιοριστούμε στην Χαλκίδα μας και τους γύρω των εκατό εκτελεσμένων πατριωτών
από τους Γερμα-νούς στις ομαδικές εκτελέσεις με την συμμετοχή των Ταγμάτων
Ασφαλείας στην διάρκεια της Κατοχής. Ο Δήμος Χαλκιδαίων αφού μετακόμισε τα οστά
τους από τον ομαδικό τάφο τους σε θέση όπου οι επιζήσαντες σύντροφοί τους με αγώνα
είχαν τοποθετήσει απέριτο σταυρό, κατέστρεψε το μνημείο, πάντα ο Δήμος, και τα
οστά των εκτελεσμένων τα θρυμμάτισε με μπουλντόζα και τα πέταξε στα σκουπίδια!
Χαίρε μοναδικότητα στην υφήλιο στις χιλιετίες.
*
ΚΑΤΟΠΙΝ των ανωτέρω
ζητωκραυγάζουμε: Ζήτω η 28 Οκτωβρίου 1940.
Και ερώτημα αν
υπάρχει άλλος λαός που «τιμάει» τους νεκρούς του πολέμου όπως οι Έλληνες,
δολοφονώντας τους ανάπηρους ήρωες του και πετώντας στα σκουπίδια, αφού τα
θρυμμάτισε, τα οστά των εκτελεσμένων από τους κατακτητές. Έχοντας κληρονομήσει
τις πανάρχαιες παρακαταθήκες ως προς το σεβασμό στους νεκρούς – παρακαταθήκες
για τις οποίες αιτιολογημένα υπερηφανευόμαστε. Επιφανειακά...
δημ. δεμ.
5. Και οι εν ουρανοίς πατριώτες
ΑΓΡΥΠΝΟΥΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΥΝ:
«Αν οι σημερνοί δηλώνουν Αριστεροί, εμείς
δεχόμαστε να μας ξαναεκτελέσουν». (Εποχή Σύριζα) (07 09 2018)
Συνέβη στους ουρανούς – όπου οι δεκάδες
χιλιάδες εκτελεσμένοι πατριώτες της Κατοχής, του Εμφυλίου στην αιώνια ανάπαυσή
τους εν τόπω χλοερώ, εν τόπω αναψύξεως, μελετάνε από το ύψος τα διαπραττόμενα
στην χώρα για την οποία καταθέσανε στον θάνατο τα ανθι σμένα νιάτα τους.
Προσφορά - υποτίθεται – ενός άλλου κόσμου φωτεινότερου. Οποία ψευδαίσθηση!
Ένας Δήμος, αυτός των Χαλκιδαίων, συνειδητά
προχώρησε σε Ύβρη όσο ποτέ άλλοτε στις χιλιετίες δεν διανοήθηκε ανθρώπινος
νους, μήτε ο πιο διεστραμμένος. Καθώς οι νεκροί των πολέμων και πε-ρισσότερο οι
ήρωες των αγώνων απελευθέρωσης της πατρίδας από τους κατακτητές – εκείνοι της
Εθνικής αντίστασης, οι αγωνιστές της λευτεριάς που στήθηκαν ατρόμητοι απέναντι
στα εκτελεστικά αποσπάσματα των Γερμανών και των Προδοτών συνεργατών τους Ταγμάτων
Ασφαλείας. Ήταν στο σύνολό τους πολίτες της Χαλκίδας, του διπλανού σπιτιού, της
καθημερινής καλημέρας, «αντίπαλοι» των ποδοσφαιρικών προτιμήσεων, παιδιά όχι
μόνο της ίδιας τάξης αλλά και του ίδιου θρανίου. Κορίτσια της βόλτας στην Αβάντων,
την παραλία. Ισότητα ανδρών – γυναικών στο θάνατο.
Ας τους «εκπροσωπήσει» ο Γιώργος Φούρλης ο
ποιητής. Όταν τους οδηγούσαν (ήταν 6 Αυγούστου 1944) στο τείχος της μεσαιωνικής
τάφρου του φρουρίου του Νεγρεπόντε (στην ανατολική πλευρά της Στρατώνας τότε,
της Σχολής Πεζικού σήμε-ρα), ο Γιώργος Μήλιος από τα βασανιστηρια δεν μπορούσε
να βαδίσει. Με τετράγωνους ώμους ο Φούρλης, τον σταμάτησαν φορτώνοντάς του τον
φίλο του Μήλιο. Κι εκείνος με δυνατή φωνή: «Έλα Γιώργο φίλε κάνω την τελευταία
αγγαρεία της ζωής μου» και έπεσαν μαζί.
*
Ο Δήμος – μην τον ματιάσουμε – Χαλκιδαίων
πρώτα βανδάλισε τον κοινό τους τάφο, για να εξασφαλίσει χώρο νέων τάφων
ισχυρίστηκε. Για μια αξιοπρεπή νέα ταφή έγι-ναν κυριολεκτικά σκληρές
συγκρούσεις Δήμου με την ΠΕΑΕΑ (Πανελλήνια Ένωση Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης),
είχαμε Πρόεδρο τον Πέτρο Α-θηναίο, που κυριολεκτικά με απειλές κατόρθωσε να
μεταφερθούν σε άλλον τάφο τα οστά απέναντι από την εκκλησία του Αγιάννη. Όταν
αποφάσισε τα τρελλά περί κατάργησης του Κοιμητηρίου – στην ίδια θέση χιλιάδων
χρόνων - και άρχισε παράνομες καταστροφές τάφων, ένας των πρώτων ήταν των
εκτελεσμένων! Ως προς τα οστά τα θρυμματίσανε με μηχανικά μέσα, λένε
μπουλντόζα, και τα πέταξαν στα σκουπίδια!
Από την διαρκή στις δεκαετίες αγανάκτηση συχνά
ξεφεύγουμε από το λόγο συγγραφής των κειμένων. Επιστρέφοντας στην πρωτοφανή διεστραμμένη
φύση του ενόχου σε πράξη αντάξια Γερμανού αξιωματούχου
ναζιστή στο Άουσβιτς.
Τι διαφορετικό διαπράξανε. Ο ίδιος ο Δήμος μας επέβαλε την πεποίθηση ότι είναι
της ίδιας ιδεολογίας και πρακτικής με τα Es Es του Χίτλερ.
Ας επιστρέψουμε στους εν ουρανοίς εκτελεσμένους
στην ολότητά τους Αριστερούς το διαβεβαιώνουν οι σχετικές ανακοινώσεις των
Γερμανών. Όσο κι αν είναι σκληρή η συζήτηση φίλων με έναν στον οποίο ανήκει η
φράση που αποδίδεται κατά γράμμα. Ήταν σε ώρα θύελλας του Ιουλίου φέτος, με
κεραυνούς, μπουμπουνητά, καταρρακτώδη βροχή! Ο φίλος είπε ότι μέσα στην αντάρα
α-κούστηκε από τον ουρανό φωνή:
"Αν οι σημερινοί δηλώνουν Αριστεροί, εμείς δεχόμαστε να μας ξανα-εκτελέσουν"
Είναι ένα από τα δυσκολότερα γραφτά μου το
σημερινό! Αφορά την επέτειο της 28 Οκτωβρίου 1940 και την έκρηξη ενός λαού όπως
ποτέ πριν και ποτέ μετά! Γιατί αποφάσισε σύσσωμος να πολεμήσει και να πεθάνει
αλλά να μην υποταχθεί στον φασισμό του Μουσσολίνι! Και το έπραξε κάτω από την δικτατορία που
επιβάλλανε οι Άγγλοι μέσω του βασιλιά Γεωργίου Β' που επέστρεψε στο θρόνο με
νόθο δημοψήφισμα του 1935, μετά το εγκληματικό Βενιζελικό κίνημα της 1ης
Μαρτίου 1935.
Εδώ παρένθεση: Στον τύπο, και σε άλλες μορφές
των ΜΜΕ, δημοσιοποιήθηκε από την καθηγήτρια της Νεοελληνικής Φιλολογίας στο
Παν/μιο Κρήτης κ. Αγγέλας Καστρινάκη, ότι φοιτήτριες αγνοούσαν ότι έγινε ...ο
Β' Παγκόσμιος Πόλεμος! Κι αφού δεν τον γνώριζαν φυσικό είναι ότι αγνοούσαν και
στον χρόνο που ξέσπασε. («Καθημερινή» 11 και 13 Οκτωβρίου 2018).
Είναι γνωστό ότι οι επέτειοι της 25 Μαρτίου
και 28 Οκτωβρίου αγνοούνται, από το μεγαλύτερο ποσοστό των μαθητών/τριών, ως
προς τα γεγονότα που τις αφορούν. Η κα Καστρινάκη ερώτησε φοιτητή της "τι
γιορτάζεται στις 25 Μαρτίου;" και πήρε την απάντηση: "Η Μικρασιατική καταστροφή".
Το να καταλογίσεις στα παιδιά ευθύνες είναι εύκολο, αλλά στην ουσία η ενοχή
είναι του γενικότερου εκπαιδευτικού μας προβλήματος, ίσως του κυριότερου των
προβλημάτων της πατρίδας μας. Κυρίως σε ό,τι αφορά την γλώσσα και την ιστορία.
Η «ν. Προοδευτική Εύβοια» έχει υποστηρίξει η Ιστορία να προβιβασθεί σε πρωτεύον
μάθημα δίχως να ξεχασθεί η κάθε τοπική ιστορία του λαού μας. Η κινητοποίηση
μιας μικρής φτωχής χώρας απέναντι σε μια αυτοκρατορία στηρίχθηκε στην «αναβάθμιση»
όλων των Ελλήνων σε θέση ηρώων. Υποδειγματική η επιστράτευση, ίσως η καλύτερη
όλων των κρατών της Ευρώπης. Και με τις σχετικές μικρές οικονομικές δυνατότητες
πολεμικής προετοιμασίας, η διαχείριση ήταν πέραν κάθε προσδοκίας ικανοποιητική.
Η άποψή μας! Στην 28 Οκτωβρίου δεν ήταν μόνο
η άρνηση του τελεσίγραφου, αλλά η κυοφορούμενη από δεκαετιών κοινωνική
επανάσταση του Ελληνισμού που συνυπήρξε με τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα. Έναν
άλλον κόσμο πίστευαν οι επίστρατοι που έτρεχαν για να βρεθούν στο μέτωπο. Στο
που κατάληξε αυτή η μέθη αντίστασης κατά του Ιταλικού φασισμού; Το ΟΧΙ- για να
εξασφαλίσει με αίμα, χρόνια ειρήνης και ευημερίας δημοκρατία, θεμελιωμένη στους
αγώνες, δίχως επεμβάσεις ξένων που διεκδικούσαν την διατήρηση των
προ-πολεμικών συμφερόντων τους. Η φλόγα που άναψε ο
τορπιλισμός του πολεμικού «Έλλη» από ιταλικό υποβρύχιο στις 15 Αυγούστου 1940
έγινε πυρκαγιά αγανάκτησης και συνεπήρε τον λαό μας στην αδιαπραγμάτευτη απόφαση
του να γίνει κύριος της πατρίδας του. Αλλά η αρχή είναι
εδώ. Το 1937, εγκαταστάθηκε στον πύργο της οδού Μπαλαλαίων (παλιό ρολόι της
πόλης), η αντιαεροπορική σειρήνα της οποίας έγινε δοκιμή. Αυτή η σειρήνα με τον
διακοπτόμενο στριγκλώδη ήχο της που ακουγόταν ως τον Δοκό! Σήμανε στους
Χαλκιδαίους την έναρξη του πολέμου με την Ιταλική
εισβολή το πρωί της 28 Οκτωβρίου 1940. Τα γεγονότα γνωστά, παραληρήματα δόξας, η
πρώτη νίκη συμμάχων στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και η πτώση της Κορυτσάς
πανηγυρίστηκε στην υφήλιο ως πρώτη απελευθερωμένη πόλη του πολέμου.
Ο χειμώνας που
ακολούθησε βαρύτατος και οι συνθήκες εξαναγκάσανε τους εμπόλεμους να
περιορίσουν τη δραστηριότητά τους. Τους Έλληνες να εξασφαλίσουν τα σημαντικά
πλεονεκτήματα με την απελευθέρωση σειράς πόλεων, Κορυτσά, Αγ. Σαράντα, Πόγραδετς,
Αργυρόκαστρο, Κλεισούρα, Δέλβινο, Πρεμετή κ.α. Στο μέτωπο τα προβλήματα
μεγάλωναν προκαλώντας ανησυχίες. Οι μεταφορές δυσκολέψανε. Κι εκεί επέδραμαν οι
ελλείψεις σε μέσα, ακόμη και το φαγητό δύσκολα εξασφαλιζότανε και τα μουλάρια
-αυτά αποτελούσαν κύριο μεταφορικό μέσο στα κακοτράχαλα Αλβανικά βουνά- είχαν
λιγοστέψει. Στην Ελλάδα, που βοηθούσαν στην αρχή του πολέμου. Όταν άρχισαν τα
κρυοπαγήματα!
Συγγραφείς, όπως ο
Τερζάκης, κυρίως ο Θεοτοκάς καταγράφουν φοβερά περιστατικά, καθώς ο αριθμός των
ασθενών από κρυοπαγήματα και την αποκοπή των ποδιών τους, ήταν στις μεραρχίες
περίπου ίσος με τους νεκρούς των μαχών! Οι συνθήκες αδύνατο να βελτιωθούν αλλά
του στρατού το ηθικό αδάμαστο. Τα μετόπισθεν ζούσαν σε παραλήρημα αισιοδοξίας,
τα τραγούδια της Σοφίας Βέμπο, οι θεατρικές επιθεωρήσεις, οι αιχμάλωτοι που
τους έφερναν στις πόλεις δη-μιουργούσαν μια εικόνα του μετώπου ολοένα να απέχει
από την πραγματικότητα.
Οι Ιταλοί συνέχιζαν
να μεταφέρουν στρατεύματα και υλικό στην Αλβανία, καθώς η αποκοπή της
επικοινωνίας Ιταλίας-Αλβανίας μέσω του στενού του Οτράντο δεχόταν ελάχιστες
επιθέσεις από την Αγγλική αεροπορία και τον Αγγλικό στόλο, αν και το Νοέμβριο
1941 Αγγλική επίθεση στον Τάραντα είχε προκαλέσει μεγάλες απώλειες στον Ιταλικό
στόλο. Η δύναμη πυρός των Ιταλών στην Αλβανία τριπλασιάστηκε όπως και οι
αεροπορικές τους δυνάμεις. Ο Μουσσολίνι απείλησε ότι με την πριμαβέρα, την
άνοιξη, θα σπάσει τα πλευρά των Ελλήνων, άλλαξε τους στρατηγούς και πήγε ο
ίδιος στο μέτωπο βέβαιος ότι στην εαρινή του επίθεση θα θριάμβευε. Παρά τον
καταιγισμό από την αεροπορία, που δεν είχε αντίπαλο, και τις πολλές πυροβολαρχίες,
τα τανκς και τα επίλεκτα τμήματα στρατού, με τον Μουσσολίνι παρόντα εξόρμησαν
για την κατάληψη του υψώματος 745 (του οποίου την κορυφή οι βομβαρδισμοί την
είχαν εξαφανίσει βέβαιοι ότι δεν θα είχε επιζήσει Έλληνας), όταν οι βερσαλιέροι
του το ανέβηκαν, μέσα από το χώμα σηκώθηκαν οι Έλληνες με τις ξιφολόγχες όχι
μόνο απόκρουσαν τους Ιταλούς που έβαλαν καταιγιστικά αλλά και τους απώθησαν
ηττημένους.
Ο Μουσσολίνι, που δεν
πίστευε στα μάτια του, εγκατάλειψε απογοητευμένος το μέτωπο και έφυγε για τη
Ρώμη.
Η ΝΙΚΗ σημαντική αλλά
τα προβλήματα των ελλείψεων και τα κρυοπαγήματα προκαλούσαν μεγαλύτερες απώλειες
από ό,τι οι Ιταλοί. Υπολογίζεται ο αριθμός τω αναπήρων από κρυοπαγήματα σε
15.000. Όταν οι Γερμανοί εισβάλλανε κατακτώντας τη χώρα οι ανάπηροι
μεταφέρθηκαν στα νοσοκομεία της Αθήνας. Οι περισσότεροι με κομμένα πόδια,
πολλοί και κομμένα χέρια.
Οι ανάπηροι κρατούσαν
ακέραιο το πνεύμα του μετώπου. Ίσως μοναδικότητα σ' εκείνον τον πόλεμο.
Όταν ο Ιωάννης
Ράλλης, ο προδότης πρωθυπουργός, ίδρυσε μαζί με τους Γερμανούς τα Τάγματα
Ασφαλείας και την «Χ», χαρακτήρισε τους αναπήρους κηφήνες και αναρχικούς! Αυτός
με τον Στυλ. Γονατά, έναν των «επαναστατών» του 1922 που είχε βοηθήσει στην
ίδρυση των Ταγμάτων, αποφάσισαν την εξόντωση των αναπήρων. Οι προδότες ταγματασφαλίτες
δεν τους συγχωρούσαν γιατί νικήσανε. Τη νύχτα της 29-30 Νοεμβρίου 1943 περικυκλώσανε
μαζί με τα γερμανικά ES ES τα νοσοκομεία κι όταν ξημέρωσε εξόρμησαν στους
θαλάμους που μετατραπήκανε σε σφαγεία. Οι ανάπηροι δίχως τα καροτσάκια τους,
αδύναμοι για οποιαδήποτε αντίσταση, έπεφταν καταριώντας τους δολοφόνους τους
Όταν μιλάμε για την
28 Οκτωβρίου να μας συγκινούν τα τραγούδια της Βέμπο, να υπερηφανευόμαστε για
τη νίκη μας, αλλά να μην λησμονηθεί ο αγώνας των πολεμιστών σε εκείνα τα
κακοτράχαλα βουνά. Ούτε η μοίρα των αναπήρων ηρώων του μετώπου.
Περιδιαβαίνοντας
προσκηνυτής σε όλα τα σημεία των μαχών του Σαράντα, στον Αωό και την Κλεισούρα,
καλοκαίρι με πείρα που υπάρχει για τα βουνά, σταμάτησα βλέποντας το Ιβάν και
την Τρεμπεσίνα συμπέρανα ότι είναι αδύνατη η διάβαση καλοκαίρι, πόσο μάλλον
χειμώνα με ισχυρές δυνάμεις Ιταλών με μηχανοκίνητα, αεροπορία να τα υπερασπίζονται.
Αλλά ποιος μπορεί να εκτιμήσει την απόφαση την Ελλήνων να αποκρούσουν τους
εισβολείς. Ήταν υπεράνθρωποι. Αυτούς εκτελούσαν.
Όταν η έφοδος
ολοκληρώθηκε, οι επιζήσαντες ανάπηροι μεταφέρθηκαν στις φυλακές Χατζηκώστα στην
οδό Πειραιώς. Ορφανοτροφείο του Χατζηκώστα παλιότερα, το επιτάξανε για φυλακή
μεταφέροντας σε αυτό τους επιζήσαντες αναπήρους του Αλβανικού μετώπου, με
κοινή απόφαση Ταγμάτων Ασφαλείας και Γερμανών ώστε αυτοί να έχουν «υλικό» για
τις ομαδικές εκτελέσεις που πύκνωσαν το καλοκαίρι του 1944. Σε καμιά χώρα δεν
υπάρχουν παρόμοια γεγονότα. Στο χώρο του Νοσοκομείου «Σωτηρία» υπήρχε μνημείο
με τα ονόματά τους, εκτελέστηκαν 285 ανάπηροι.
Με αυτό το επιτελικό
σχέδιο οι Γερμανοί έφεραν από του Χατζηκώστα 110 αναπήρους και τους εκτέλεσαν
στη Ριτσώνα όπου το μνημείο. Όπως και άλλοτε έχει γραφεί κανενός το όνομα δεν
είναι γνωστό. Άνοιξαν κοινό τάφο, πέταξαν μέσα τους ανάπηρους
Τα γεγονότα που
διαδραματίστηκαν στην διάρκεια της Κατοχής, αποκλείσανε την Ελλάδα από τη θέση
που οι γιοι της κατακτήσανε στον πόλεμο. Σημειώνεται το απίστευτο! Ότι στην
σύναψη της ανακωχής και της τελικής ειρήνης με την Ιταλία των Συμμάχων η Ελλάδα
αποκλείστηκε από την υπογραφή της. Η Ιταλία μετρούσε περισσότερο από εμάς.
Κι από εδώ διαβεβαιώνουμε
τις φοιτήτριες ότι ναι! Έγινε ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος.
*
Ο στρατός της
Αλβανίας με την εισβολή των Γερμανών κράτησε τις θέσεις του όμως η διάσπαση του
Γιουγκοσλαβικού μετώπου και η πτώση της Θεσσαλονίκης σε τρεις μέρες από την
εισβολή, έφερε τους Γερμανούς στα μετώπισθέν του και ενώ στην Αθήνα η
κυβέρνηση, μετά την αυτοκτονία του πρωθυπουργού Κορυζή, προσπαθούσε να
διαφυλάξει την συνέχεια της δικτατορίας, διαφύγανε στην Μέση Ανατολή όπου
εξασφαλίστηκε με την επέμβαση των Άγγλων η ένοπλη επιβολή στην Ελλάδα
καθεστώτος φιλικού προς αυτούς και μετά τη λήξη του πολέμου. Η μήτρα όλων των
κακών της Κατοχής των Δεκεμβριανών αλλά κυρίως του Εμφυλίου Πολέμου.
*
ΠΙΣΩ από τις
ζητωκραυγές, τις παρελάσεις, τις δοξολογίες, τους πανηγυρισμούς είναι όλα αυτά
που επακολούθησαν του έπους στα Αλβανικά βουνά, του πνεύματος του μετώπου,
αθάνατα κατορθώματα με την 28 Οκτωβρίου 1940 μάνα του νεότερου Ελληνισμού αυτού
που εκτελέστηκε από τους προδότες, ενώ η Ελλάδα μόνο μετά 78 χρόνια
ενδιαφέρθηκε για την ανακομιδή των οστών των πεσόντων στο μέτωπο. Στην
«Καθημερινή» 12.10.18 η είδηση τελετής ενταφιασμού οστών 573 πεσόντων.
*
ΚΙ ΕΝΩ αυτή ήταν η
μοίρα των ηρώων πολεμιστών του μετώπου, ο Ελληνισμός αρνήθηκε την Κατοχή και
από τις πρώτες μέρες άρχισε την Αντίστασή του. Στην Χαλκίδα, η κατάληψή της
στις 25 Απριλίου 1941 ο Νίκος Λάζος ήταν από την στρατιά εκείνων που γύρισαν με
τα πόδια από το Αλβανικό μέτωπο στην Χαλκίδα. Ήρθε στις 27 Απριλίου και στις 30
του ίδιου μήνα ο Νίκος Λάζος με τον Φώτη Κρομμύδα και τον Απόστολο Αγαπητό συγκρότησαν
την πρώτη αντιφασιστική αντιστασιακή τριάδα.
ΤΟΥΣ ανάπηρους
στρατιώτες του μετώπου, είδαμε την φρικτή μοίρα που τους επιφυλάχθηκε. Ας
περιοριστούμε στην Χαλκίδα μας και τους γύρω των εκατό εκτελεσμένων πατριωτών
από τους Γερμα-νούς στις ομαδικές εκτελέσεις με την συμμετοχή των Ταγμάτων
Ασφαλείας στην διάρκεια της Κατοχής. Ο Δήμος Χαλκιδαίων αφού μετακόμισε τα οστά
τους από τον ομαδικό τάφο τους σε θέση όπου οι επιζήσαντες σύντροφοί τους με αγώνα
είχαν τοποθετήσει απέριτο σταυρό, κατέστρεψε το μνημείο, πάντα ο Δήμος, και τα
οστά των εκτελεσμένων τα θρυμμάτισε με μπουλντόζα και τα πέταξε στα σκουπίδια!
Χαίρε μοναδικότητα στην υφήλιο στις χιλιετίες.
*
ΚΑΤΟΠΙΝ των ανωτέρω
ζητωκραυγάζουμε: Ζήτω η 28 Οκτωβρίου 1940.
Και ερώτημα αν
υπάρχει άλλος λαός που «τιμάει» τους νεκρούς του πολέμου όπως οι Έλληνες,
δολοφονώντας τους ανάπηρους ήρωες του και πετώντας στα σκουπίδια, αφού τα
θρυμμάτισε, τα οστά των εκτελεσμένων από τους κατακτητές. Έχοντας κληρονομήσει
τις πανάρχαιες παρακαταθήκες ως προς το σεβασμό στους νεκρούς – παρακαταθήκες
για τις οποίες αιτιολογημένα υπερηφανευόμαστε. Επιφανειακά...
δημ. δεμ.
5. Και οι εν ουρανοίς πατριώτες
ΑΓΡΥΠΝΟΥΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΥΝ:
«Αν οι σημερνοί δηλώνουν Αριστεροί, εμείς δεχόμαστε να μας ξαναεκτελέσουν». (Εποχή Σύριζα) (07 09 2018)
Συνέβη στους ουρανούς – όπου οι δεκάδες
χιλιάδες εκτελεσμένοι πατριώτες της Κατοχής, του Εμφυλίου στην αιώνια ανάπαυσή
τους εν τόπω χλοερώ, εν τόπω αναψύξεως, μελετάνε από το ύψος τα διαπραττόμενα
στην χώρα για την οποία καταθέσανε στον θάνατο τα ανθι σμένα νιάτα τους.
Προσφορά - υποτίθεται – ενός άλλου κόσμου φωτεινότερου. Οποία ψευδαίσθηση!
Ένας Δήμος, αυτός των Χαλκιδαίων, συνειδητά
προχώρησε σε Ύβρη όσο ποτέ άλλοτε στις χιλιετίες δεν διανοήθηκε ανθρώπινος
νους, μήτε ο πιο διεστραμμένος. Καθώς οι νεκροί των πολέμων και πε-ρισσότερο οι
ήρωες των αγώνων απελευθέρωσης της πατρίδας από τους κατακτητές – εκείνοι της
Εθνικής αντίστασης, οι αγωνιστές της λευτεριάς που στήθηκαν ατρόμητοι απέναντι
στα εκτελεστικά αποσπάσματα των Γερμανών και των Προδοτών συνεργατών τους Ταγμάτων
Ασφαλείας. Ήταν στο σύνολό τους πολίτες της Χαλκίδας, του διπλανού σπιτιού, της
καθημερινής καλημέρας, «αντίπαλοι» των ποδοσφαιρικών προτιμήσεων, παιδιά όχι
μόνο της ίδιας τάξης αλλά και του ίδιου θρανίου. Κορίτσια της βόλτας στην Αβάντων,
την παραλία. Ισότητα ανδρών – γυναικών στο θάνατο.
Ας τους «εκπροσωπήσει» ο Γιώργος Φούρλης ο
ποιητής. Όταν τους οδηγούσαν (ήταν 6 Αυγούστου 1944) στο τείχος της μεσαιωνικής
τάφρου του φρουρίου του Νεγρεπόντε (στην ανατολική πλευρά της Στρατώνας τότε,
της Σχολής Πεζικού σήμε-ρα), ο Γιώργος Μήλιος από τα βασανιστηρια δεν μπορούσε
να βαδίσει. Με τετράγωνους ώμους ο Φούρλης, τον σταμάτησαν φορτώνοντάς του τον
φίλο του Μήλιο. Κι εκείνος με δυνατή φωνή: «Έλα Γιώργο φίλε κάνω την τελευταία
αγγαρεία της ζωής μου» και έπεσαν μαζί.
*
Ο Δήμος – μην τον ματιάσουμε – Χαλκιδαίων
πρώτα βανδάλισε τον κοινό τους τάφο, για να εξασφαλίσει χώρο νέων τάφων
ισχυρίστηκε. Για μια αξιοπρεπή νέα ταφή έγι-ναν κυριολεκτικά σκληρές
συγκρούσεις Δήμου με την ΠΕΑΕΑ (Πανελλήνια Ένωση Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης),
είχαμε Πρόεδρο τον Πέτρο Α-θηναίο, που κυριολεκτικά με απειλές κατόρθωσε να
μεταφερθούν σε άλλον τάφο τα οστά απέναντι από την εκκλησία του Αγιάννη. Όταν
αποφάσισε τα τρελλά περί κατάργησης του Κοιμητηρίου – στην ίδια θέση χιλιάδων
χρόνων - και άρχισε παράνομες καταστροφές τάφων, ένας των πρώτων ήταν των
εκτελεσμένων! Ως προς τα οστά τα θρυμματίσανε με μηχανικά μέσα, λένε
μπουλντόζα, και τα πέταξαν στα σκουπίδια!
Από την διαρκή στις δεκαετίες αγανάκτηση συχνά
ξεφεύγουμε από το λόγο συγγραφής των κειμένων. Επιστρέφοντας στην πρωτοφανή διεστραμμένη
φύση του ενόχου σε πράξη αντάξια Γερμανού αξιωματούχου
ναζιστή στο Άουσβιτς.
Τι διαφορετικό διαπράξανε. Ο ίδιος ο Δήμος μας επέβαλε την πεποίθηση ότι είναι
της ίδιας ιδεολογίας και πρακτικής με τα Es Es του Χίτλερ.
Ας επιστρέψουμε στους εν ουρανοίς εκτελεσμένους
στην ολότητά τους Αριστερούς το διαβεβαιώνουν οι σχετικές ανακοινώσεις των
Γερμανών. Όσο κι αν είναι σκληρή η συζήτηση φίλων με έναν στον οποίο ανήκει η
φράση που αποδίδεται κατά γράμμα. Ήταν σε ώρα θύελλας του Ιουλίου φέτος, με
κεραυνούς, μπουμπουνητά, καταρρακτώδη βροχή! Ο φίλος είπε ότι μέσα στην αντάρα
α-κούστηκε από τον ουρανό φωνή:
"Αν οι σημερινοί δηλώνουν Αριστεροί, εμείς δεχόμαστε να μας ξανα-εκτελέσουν"
δ.δ.
2012 11 30
2012 11 30
.jpg){kind=link}