Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Φιλόλογος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Φιλόλογος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 7 Απριλίου 2026

Νικήτας Παρίσης (1935-2016): Φιλόλογος, Συγγραφέας - Σκιάθος

 

Νικήτας Παρίσης (1935-2016): Φιλόλογος, Συγγραφέας - Σκιάθος
Νικήτας Παρίσης (1935-2016)
Φιλόλογος, Συγγραφέας - Σκιάθος

Ο Νικήτας Παρίσης γεννήθηκε στη Σκιάθο και σπούδασε Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Για πολλά χρόνια εργάστηκε ως καθηγητής στην ιδιωτική εκπαίδευση. Έχει δημοσιεύσει μελέτες, βιβλιοκριτικές και επιφυλλίδες σε περιοδικά και εφημερίδες. Έχει, επίσης, συνεργαστεί στα συλλογικά έργα Μεσοπολεμική και μεταπολεμική λογοτεχνία των εκδόσεων Σοκόλη. Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων. Έργα του: Κριτικές Δοκιμές (Δόμος, 1987), Επτά μελετήματα για τον Οδυσσέα Ελύτη (τα τραμάκια, Θεσσαλονίκη, 1997), Λεξικό λογοτεχνικών όρων (ΟΕΔΒ, 2000), Γιώργος Σεφέρης, Το μάθημα της λογοτεχνίας στο Λύκειο (2006), Ο ποιητής και το ποιητικό του έργο (2008), Θα 'ναι νύχτα και Αύγουστος-Διηγήματα (2010)

Ομιλία του στο Ίδρυμα Μποδοσάκη  την 24 Μαρτίου 2012

Προσεγγίζοντας διδακτικά ένα Σεφερικό ποίημα




Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2026

Άγγελος Μαντάς (1953 – 2024): Φιλόλογος, Συγγραφέας – Βούνοι Ευβοίας


" Ήμασταν συμμαθητές για μια εξαετία στο Β' Γυμνάσιο Χαλκίδας. Τα τρία τελευταία χρόνια σε χωριστά τμήματα, κλασσικό ο Άγγελος και πρακτικό εγώ.
Άριστος μαθητής αλλά εγώ θα πω τούτο, καταπληκτικός χαρακτήρας! Η παρουσία του ήταν στολίδι στη σειρά μας και βέβαια η μετέπειτα πορεία του στην επιστήμη και στην κοινωνία επιβεβαίωσε την άποψη αυτή. Χαίρομαι τα μάλα που μου εδόθη η ευκαιρία να ήμαστε και πάλι μαζί, έστω και έτσι."
Γιώργος Βουτσής.

Πατήστε τους παρακάτω συνδέσμους


"Τα Νεφούρια" Τεύχος 7 Πρωτοχρονιά 2002



Βιογραφικό
.........

Ο Άγγελος Γ. Μαντάς γεννήθηκε το 1953 στην Κεντρική Εύβοια(Βούνοι) και τελείωσε τις εγκύκλιες σπουδές του στη Χαλκίδα. Είναι πτυχιούχος της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και διδάκτορας της ίδιας σχολής. Η διδακτορική του διατριβή έχει τον τίτλο: Ο τροπικός Παπαδιαμάντης. Συμβολή στη μελέτη της μεταφοράς των παπαδιαμαντικών διηγημάτων. Αθήνα 1994.
Από το 1979 υπηρετεί στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ως καθηγητής φιλόλογος και ως διευθυντής σχολείων. Σήμερα υπηρετεί ως σχολικός σύμβουλος φιλολόγων. Υπήρξε επί σειράν ετών μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας Παπαδιαμαντικών Σπουδών με έδρα την Αθήνα και είναι αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Ευβοίας και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του  Συνδέσμου Φιλολόγων Φωκίδας.

Έχει λάβει μέρος ως εισηγητής σε πολλά επιστημονικά συνέδρια και ημερίδες, μεταξύ των οποίων και στα τρία διεθνή συνέδρια για τον Αλ. Παπαδιαμάντη. Η ερευνητική και συγγραφική του δραστηριότητα αφορά κυρίως στη μελέτη της νεοελληνικής λογοτεχνίας.

Στο συγγραφικό του έργο ανήκουν τα βιβλία
1. Κ. Χ. Μώρος. Ο σατιρικός καθρέφτης της προπολεμικής Χαλκίδας. Έκδοση της Κεντρικής Δημόσιας Βιβλιοθήκης Χαλκίδας, Χαλκίδα 1991.
2. Ήχος Μυστικός. Επτά κείμενα για τον Παπαδιαμάντη, εκδόσεις Πορθμός, Χαλκίδα 2004.
3. Το Αλφαβητάρι του Φιλολόγου, εκδόσεις Αρμός, Αθήνα 2006.
4. Το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Λύκειο. Προβλήματα διδασκαλίας και αξιολόγησης, ἐκδόσεις Πορθμός, Αθήνα 2011.

καθώς και σειρά άρθρων σε επιστημονικά περιοδικά και ανακοινώσεων σε Πρακτικά συνεδρίων. Έχει επίσης επιμεληθεί τον τόμο" Ευρίπου οι ακατάληπτες παλίρροιες.Η Χαλκίδα στη Λογοτεχνία ", εκδόσεις Διάμετρος, Χαλκίδα 2005.

Έχει εκδώσει σε δύο τόμους, με μεταγραφή από το χειρόγραφο και επιμέλεια δική του, την "Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως" του Τζορτζ Φίνλεϋ, σε μετάφραση Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και σε έκδοση της Βουλής των Ελλήνων. Σήμερα μεταγράφει το χειρόγραφο και επιμελείται την έκδοση ομότιτλου έργου του Τόμας Γκόρντον, σε μετάφραση και πάλι του Παπαδιαμάντη και σε έκδοση του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τραπέζης.

Έργα του






Σούλα Παπαγεωργοπούλου – Ιωαννίδη ( – ): Φιλόλογος, Συγγραφέας – Χαλκίδα

Η Σούλα Παπαγεωργοπούλου-Ιωαννίδη, διδάκτωρ φιλολογίας και τ. Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων, έγραψε πολλές μελέτες για το έργο του πολύπλευρου πεζογράφου και ποιητή Γιάννη Σκαρίμπα. Η ενασχόλησή της  αριθμεί πολλά χρόνια και συνεχίζεται μέχρι σήμερα, καθόσον ο «ιδαλγός της Χαλκίδας» δεν την τιμούσε μόνο με τη φιλία του αλλά της εμπιστεύθηκε  σημειώσεις από το έργο του και άπειρα σχετικά σχόλια στις συχνές συζητήσεις τους. Η Σούλα είχε το πατρικό της ακριβώς απέναντι από το σπίτι του Σκαρίμπα. Την θεωρούσε φίλη του και της εμπιστευόταν πολλά και ενδιαφέροντα από την πολυδαίδαλη λογοτεχνικά ζωή του.


Καρπός αυτής της ενασχόλησης είναι έξι βιβλία: Ανέκδοτα και αθησαύριστα κείμενα του Γιάννη Σκαρίμπα (1995) Για τον Γιάννη Σκαρίμπα. 8 κείμενα και 1 συνέντευξη με την Τασία Σελέκου-Τσόπανου (2006), «Λαμπρό το διήγημά σας…». Τα πρώτα συγγραφικά βήματα του Γιάννη Σκαρίμπα (2014),  Ο Γιάννης Σκαρίμπας αλληλογραφεί «στις πλάνες μου κανένας δε με φτάνει» (2017), Μια «Πατρίδα» για τον Σκαρίμπα (2019), Εφημερίδα «Πατρίς», 1957 (Επίτιμος Διευθυντής: Γιάννης Σκαρίμπας). Η Χαλκίδα αγκαλιάζει τον κυπριακό αγώνα (2019), «…που να μην έσωνα να ξέρω αλφαβήτες…». Ο Σκαρίμπας και οι άλλοι. Ο Γιάννης Σκαρίμπας ως κριτικός (2021), Ένας υπέροχος σκαριμπικός κόσμος (2022).

Εκτός από τα βιβλία αυτά, τα οποία εμπλούτισαν τη σκαριμπική βιβλιογραφία, με τις εισηγήσεις της σε επιστημονικά συνέδρια και με τη δημοσίευση πολυάριθμων άρθρων σε λογοτεχνικά περιοδικά πολλαπλασίασε τις γνώσεις μας για τον Χαλκιδαίο δημιουργό και φώτισε σε βάθος τις πτυχές του έργου του.



→ Δ: Ν. Τριανταφυλλόπουλος, Βίκυ Στεφανή, 
Πέτρος Χριστούλιας, Σούλα Παπαγεωργοπούλου,  
Άγγελος Μαντάς(+1953-2024), 
Κατερίνα Κωστίου,( ;).


 

Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 2026

Θωμάς Μυλωνάς ( - ): Φιλόλογος, μεταφραστής, συγγραφέας - Χαλκίδα


Θωμάς Μυλωνάς

Eίμαι φιλόλογος αλλά ασχολούμαι και με τη μετάφραση από την ιταλική γλώσσα. Γράφω κυρίως μέσα στο τρένο για την Αθήνα και στο καφενείο Ρεξ τέρμα παραλία. Θα ήθελα οι ιστορίες μου να έχουν οπωσδήποτε happy end αλλά αυτό δυστυχώς δεν είναι πάντα κατορθωτό. Έχω συμμετάσχει σε διάφορες ανθολογίες διηγημάτων, αλλά γράφω και θεατρικά και σενάρια. Έχω την τιμή να διατηρώ επί σειρά ετών, βρέξει χιονίσει, τη σελίδα «Δωμάτιο Με Θέαν» στο περιοδικό «Αν».  Τέλος, έχω ακουμπήσει με το δάχτυλο όλα τα τατουάζ του Νίκου Καββαδία, ειδικά αυτό με τη γοργόνα.

" Η Επανάσταση του '21 "

Όταν ξεκίνησε η Επανάσταση του 1821, εγώ ήμανε καθηγητής στο λύκειο Κανήθου. Οι κατακτητές, οι γερμανοί, είχαν κάνει κατοχή πρώτα στα σχολεία. Είχανε αγγαρέψει και κάτι μυστήριους τύπους επoνομαζόμενους «σχολικούς συμβούλους», οι οποίοι ερχόντουσταν με τα ετοιματζίδικα τα πάουερ πόιντ και μας ζαλίζανε τα αυτιά περί αξιολογήσεων και ποσοστώσεων και τράπεζών θεμάτων και ξέρω ‘γώ τι άλλο. Ευτούνοι φοράγανε χρυσά σκουλαρίκια και γούνες, και ήντουσαν και πρεπούμενοι και θεοσεβούμενοι και όσο να πεις, είχαν ένα θεσμικό ρόλο πάρα πολύ σημαντικό, όχι ό,τι κι ό,τι: ένα σχολείο χωρίς μαθητές, και χωρίς δασκάλους, ένα σχολείο χωρίς σχολείο.

Η Επανάσταση του '21, εικονογράφηση: Σοφία Μυλωνά Μας μαζώνει το λοιπόν ο Κολοκοτρώνης στο λημέρι, στην Περικλέους Σταύρου, και μας λέγει το και το, μάγκες, πρέπει να σταματήσουμε το Δράμαλη στα Δερβενάκια, αλλιώς δε θα μείνει κολυμπηθρόξυλο όρθιο. Εγώ να μη λέγω ψέματα, δεν είμαι και κανάς γενναίος, τον γκρίνιαξα «ωρέ συ Θόδωρε, κουζουλάθηκες, πού να πάμε τριάντα νοματαίοι να τα βάλουμε με τα τανκς και τα μυδράλια;» Και σκεφτόμανε μάλιστα ότι έπρεπε να βγάλω τη φουστανέλα από τη ναφθαλίνη, και θα ‘τανε και τσαλακωμένη και τρέχα τώρα να σιδερώνεις τη φουστανέλα, δεν ξέρω αν σου ‘χει τύχει, πολύ μπελαλίδικη, γιατί έχει ένα κάρο πιέτες, σύνολο καμιά τετρακοσαριά.
Ο γερο-Θόδωρος ήταν ανένδοτος, του είχε γυρίσει το μάτι ανάποδα: φαινότανε ο άνθρωπος τελείως απηυδισμένος. Μας εξήγησε πως είχε καταλυθεί η Kοινοβουλευτική Δημοκρατία, δε λειτουργούσε ούτε βουλή ούτε τίποτις. O τρίτος πυλώνας τση Δημοκρατίας, η Δικαιοσύνη, άστα να πάνε, είχε διακτινισθεί στο επέκεινα, ούτε λόγος να γίνεται. Και στο λέγω αυτό, γιατί μερικοί ισχυρίζουνταν ότι έπρεπε να κάμουμε προσφυγή στο Συμβούλιο Τση Επικρατείας. Άντε τώρα να πείσεις τον Αθανάσιο Διάκο και τον Άρη Βελουχιώτη να παρατήσουνε τα γιαταγάνια και να το ρίξουνε στις προσφυγές… Και πες ότι τους έπεισες, τι καζάντι θα βλέπαμε; Άλλοι προτείνανε να βγάλουμε ψήφισμα διαμαρτυρίας για το ταϋπέδ -χαιρέτα μου τον πλάτανο- να το πει η τηλεόραση. Η τηλεόραση όμως ήντουνε απασχολημένη αν χώρισε η Μενεγάκη τον αγαπητικό τση, στην καλύτερη περίπτωση, γιατί συνήθως έδειχνε υπουργούς: κάτι ανασούμπαλα σούργελα, κάτι κακοσούσουμους νούλες, που οι πολίτες καθόντανε και τσι πιστεύανε, ενώ, ρε καρντάση μου, κάνανε κρα ότι ήντουσταν απίστευτοι.
Εγώ τότενες αγαπούσα μία συνάδερφος που ήντουνα πασοκτζού, τη στιγμή που δεν υπήρχε πασόκ. Θέλω να πω, αυτό είναι αξιοθαύμαστο, υπερφυσικό. Με κράζανε οι υπόλοιποι παρτιζάνοι, αλλά τι να κάμω, ήμανε επιρρεπής, το οποίον η λεγάμενη πασοκτζού όταν φόραγε τα κολλητά τση τα κολάν ήντουνα άλλο να στο μολογάω και άλλο να το γροικάς, πολύ μέγκλα, θεοκόμματος.
Οι γερμανόψυχοι είχαν βγάλει φιρμάνι να γκρεμιστεί η Αγορά τση Χαλκίδας και στη θέση τση να χτιστεί ένα Δε Μολ. Επίσης είχαν ρίξει εξασθενές χρώμιο στο νερό, αλλά οι υγειονομικές υπηρεσίες λέγανε ότι ήντουνε οκέι, εντός των ορίων. Ποιος είδε τον Οξαποδώ και δεν τον σκιάχτηκε! Δεν ξέρω αν έχεις υπόψη σου τι πα να πει εξασθενές χρώμιο, δεν είναι ανάγκη να το πιεις, μπορείς και με ένα ντουζάκι, ή ένα πλύσιμο μαρουλιού να το ενστερνιστείς, δεν τη σκαπουλέρνεις ούτε με εμφιαλωμένα, ούτε με τίποτα. Με τίποτα, Χριστέ και Παναγία μου!

Το χειρότερο απ’ όλα μωρ’ αδερφάκι μου, ήντουνα αυτή η κλοπή των λέξεων: δε μας αφήκανε μια λέξη να ‘χουμε. Έλεγες, φερ’ ειπείν, «εξορθολογισμός του κράτους», «δημοσιονομικός έλεγχος», ή «πατρίδα», ή «λαός» και γέλαγε και το παρδαλό κατσίκι. Νιέντε γλώσσα, νάδα. Άνοιγες το στόμα και δεν έβγαινε λέξη, έβγαινε μόνο ένα ξερατό, μια χλαπάτσα –με το συμπάθειο κιόλας.
Η χώρα δεν ήντουνα χώρα πια, είχε γίνει κανονική αποικία, τύφλα να ‘χει το Γαλλικό Κογκό και το Δέλτα του Νίγηρα. Οι γερμανοί είχαν εγκαταστήσει σε ούλα τα υπουργεία, αυτά τα πωσταλένε, τα τασκ φορς. Τα τσιράκια τους στο γκουβέρνο μαζί με διάφορα στελεχίδια και ανθυποστελεχίδια δώθε κείθε, κάτι πουκάμισα αδειανά, στεκόντουσαν το βράδυ στον καθρέφτη τους και γινόντουνε η δίκη τση Νυρεμβέργης, και απολογιόντουσταν και κρένανε «εγώ δημόσιος υπάλληλος είμαι, διαταγές εκτελώ». Και μετά περιμένανε την ετυμηγορία του καθρέφτη τους που, περιττό να στο τονίσω, θα ήταν σίγουρα αθωωτική.
Έτσι λοιπόν, να μη στα πολυλογώ, αποφασίσαμε να στήσουμε καραούλι στα Δερβενάκια. Μόνο που οι γερμανοί είχαν ήδη διαβεί από κομμένες γέφυρες και από ραγισμένες συνειδήσεις και είχαν τρουπώσει σαν τσι κουραδόμυγες μέσα στα σπίτια: έπρεπε να στήσουμε καραούλι σε κάθε πορτοπαράθυρο, στους καναπέδες, στις τηλεόρασες, να μη σου πω και στις ψυχές.
Τώρα αδερφέ μου, μπεσαλίδικα σου μιλάω, δεν απομένει τίποτε άλλο παρά να αποφασίσεις με ποιανού το μέρος είσαι.
Ναι. Με ποιανού το μέρος είσαι;

 Ένας πίνακας του Ρενέ Μαγκρίτ-
Απλά μαθήματα κοιτάγματος στον καθρέπτη

Ο άντρας αυτός, δυστυχώς, δεν ξέρει πώς γίνεται ένα σωστό κοίταγμα στον καθρέφτη. Χτενίζεται σχολαστικά, ελέγχει τις τρίχες που ξεπετάγονται από τα ρουθούνια του, στρώνει το μούσι του, πεπεισμένος πως ο καθρέφτης θα του επιτρέπει εσαεί να επινοεί εαυτούς, έτσι, ανώδυνα.
Ούτε καν τηρεί μια απόσταση ασφαλείας από το μαγνητικό πεδίο του καθρέφτη του. (Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, η ιδανική απόσταση είναι 48 πόντοι σε ελαφριά κλίση 35 μοιρών)

Ο καθρέφτης ακολουθεί μια πολύ ύπουλη τακτική: στην αρχή το παίζει φίλος, προσφέρει εκδουλεύσεις του τύπου έτοιμες δικαιολογίες για όλα τα καθημερινά μικροεγκληματάκια, κάλυψη τυχόν εμφανισιακών ατελειών και τα λοιπά.
Ακόμα και όταν ο άντρας βγαίνει από το σπίτι, συνεχίζει να τελεί υπό πούμε, ο άντρας παρακολουθεί απέξω τον εαυτό του όταν μιλάει με την επιτήρηση του καθρέφτη του. Είναι δύσκολο να εξηγηθεί: Ας τους άλλους ανθρώπους, και του ανακοινώνει εκ των προτέρων τι να πει, πώς να το πει και τι χειρονομίες να κάνει. Στην ουσία, ο άντρας λειτουργεί ως μυστικός πράκτορας στην υπηρεσία του καθρέφτη, είναι η φωνή του καθρέφτη που τα υπαγορεύει όλα. 

Πίσω από τον καθρέφτη υπάρχει ένα μακρύ σκοτεινό τούνελ. Μέσα στο τούνελ έρπει με αγκώνες, βλέφαρα και νύχια, το πρόσωπο του άντρα, πασχίζοντας να τον φτάσει και να συναντηθούν.
Ο ζωγράφος έχει αποτυπώσει ακριβώς τη στιγμή που ο άντρας σημειώνει στο ημερολόγιό του «Τέλος αιχμαλωσίας», το ακουμπάει στο πλάι και αποφασίζει -επιτέλους- να διασχίσει τον καθρέφτη του και να μπει στο τούνελ. Να σπεύσει προς το πρόσωπό του.


Απλά μαθήματα συνύπαρξης

Παίρνω λοιπόν το τρένο για την Αθήνα. 
Στην Οινόη ανεβαίνουν κάτι κύριοι που ανοίγουν κουβέντα για το αν οι ελιές φέτος θα κάνουν πολύ λάδι.
Παραδίπλα, κάποιος λέει στον συνομιλητή του ότι έχει δίκιο ο Βαρουφάκης. Ο συνομιλητής του απαντάει ότι δεν έχει δίκιο ο Βαρουφάκης αλλά ο Τσίπρας. Ένας άλλος προσθέτει ότι έχει δίκιο η Κωνσταντοπούλου. Δεν αναφέρεται καθόλου ο Λαφαζάνης.
Ένας παππούς τρώγεται εδώ και ώρα να μου πει κάτι σημαντικό. Μου το λέει:
-Ο Αβραάμ Λίνκολν ήταν εβραίος! 
Ακριβώς αυτό αναρωτιόμουν: Τι να ήταν ο Αβραάμ Λίνκολν.
Δίπλα μου ένας πακιστανός μιλάει στο κινητό και δεν μπορώ να στήσω αυτί να δω τι λέει γιατί δεν ξέρω πακιστανικά.
Σε κάποια φάση, περνάει ο ελεγκτής και του απευθύνομαι:
-Κύριε ελεγκτά, σας παρακαλώ, μπορείτε να μου κάνετε με το τρυπητήρι σας μια τρύπα στη ζώνη μου γιατί πάχυνα και δε με χωράει;
Παραπέρα διάφοροι άνθρωποι εξηγούνε ότι πρέπει να τρώμε λιναρόσπορο γιατί κάνει καλό.
Εν τω μεταξύ, στο βιβλίο μου βρίσκομαι σε ένα πολύ κρίσιμο σημείο, ο Μονταλμπάνο κοντεύει να πιάσει τον δολοφόνο, αλλά απ΄ την πολλή φασαρία έχω κολλήσει στην ίδια σειρά εδώ και μια ώρα.
Απέναντι κάθεται η Μόνα Λίζα, όμως οι γυναίκες ενοχλούνται άμα τις χαζεύεις στο τρένο και έτσι δεν μπορώ να τη θαυμάσω. Αυτό, κατά τη γνώμη μου, συνιστά παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θα το καταγγείλω στη Διεθνή Αμνηστία.
Στον Άγιο Θωμά, ορμάνε μέσα οι φαντάροι και πιάνουν να συζητάνε τα φανταρίστικά τους, για κλασομπανιέρες, μυγοχέσματα και τα λοιπά.
Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, αποκοιμιέμαι. Ναι, ναι. Αν είναι δυνατόν...
Βλέπω το εξής όνειρο: Είμαι, λέει, στο ίδιο αυτό τρένο, αλλά μόνο εγώ. Δηλαδή, τελείως εγώ. Δεν υπάρχει άλλη ψυχή ζώσα. 
Όμως... όμως όσο να πεις, με πιάνει μια μοναξιά, θέλω μια παρέα βρε αδερφέ, κάποιον...
Τροποποιώ τα όνειρο: Τώρα, το τρένο γεμίζει κόσμο αλλά όλοι είναι όμοιοι με μένα, δηλαδή είμαι εγώ πολλαπλασιασμένος. Ωστόσο... κι αυτή η ευτυχία δεν κρατάει πολύ: Εδώ δεν υποφέρω ούτε τον ένα μου εαυτό, φαντάσου τώρα τρακόσους εαυτούς μαζί.
Εντέλει, αποφασίζω να ξυπνήσω επειγόντως. Ξαναβρίσκω τη θέση μου ανάμεσα σε όλες τις ράτσες των ανθρώπων.
Ακόμα κι αν δεν ξέρουμε πού πηγαίνουμε με αυτό το τρένο, σας ευχαριστώ όλους που υπάρχετε, ο καθένας με το κουσούρι του.

Ω Αγία Διαφορετικότητα, ελέησον, σώσον και διαφύλαξον ημάς, δόξα σοι η ελπίς ημών δόξα σοι!

Απλά μαθήματα χυλόπιτας

Όποτε έχω εφημερία στο προαύλιο του σχολείου, έρχεται και μου κολλάει από δίπλα ένα αγόρι. Μου λέει:
-Κυριε, δε με βάλανε στην ομάδα μπάσκετ του σχολείου.
-Ε καλά παιδί μου, δεν χάθηκε κι ο κόσμος.
-Ναι, αλλά η Βαγγελιώ…
-Η Βαγγελιώ, τι;
-Τα ‘φτιαξε με άλλον.
-Ωχ… Με ποιον;
-Με έναν που παίζει στην ομάδα μπάσκετ. Γιατί, καλέ κύριε, τα κορίτσια προτιμούν τους μπασκετμπολίστες;
-Άστο πάνω μου. Θα μιλήσω του γυμναστή να σε βάλει τουλάχιστον αναπληρωματικό.
-…
-Θρήνησε άμα θες, παιδί μου. Αλλά δέξου τη χυλόπιτα με τιμή και δόξα. Τότε δεν θα έχεις χάσει τη Βαγγελιώ ποτέ ολοκληρωτικά. Θα κουβαλάς πάντα ένα κομμάτι της μέσα σου.
-Όμως, και στα πάρτι, καλέ κύριε... Δεν με καλεί κανείς. Δεν υπάρχει πιο φριχτό πράγμα από το να μη σε καλούνε στα πάρτι.
-Καταλαβαίνω, παιδί μου.
-Την έχω πέσει σε όλες τις συμμαθήτριές μου. Δεν με θέλει καμιά.
-Η Φαίη; Προχτές που σας είχα βάλει διαγώνισμα είδα ότι σε άφησε να αντιγράψεις από το γραπτό της. Μήπως της αρέσεις;
-Η Φαίη είναι απουσιολόγος.
-Α, συγνώμη, το ξέχασα.
-Μέχρι που δοκίμασα κι αυτό που μου είχατε πει τις προάλλες, να είμαι ο εαυτός μου.
-Και δεν λειτούργησε;
-Παταγώδης αποτυχία. Με κοιτάζω στον καθρέφτη και δεν μπορώ να καταλάβω τι προσπαθούν να δουν οι άλλοι σε μένα.
-Το σύστημα «λάου λάου»;
-Τίποτα. Ούτε το «ντάιρεκτ κι ο θεός βοηθός».
-…
-Τι να κάνω, καλέ κύριε; Έχω τόση αγάπη μέσα μου, μα κανείς δεν την χρειάζεται αυτήν την αγάπη.
-Σαν καρουζέλ που γυρίζει μόνο του, αδειανό, χωρίς ούτε μισό παιδάκι.
-Σαν τη θάλασσα του χειμώνα που κανείς δεν την κολυμπάει.
-Σαν χελώνα που δε βρίσκει ένα μέρος να εναποθέσει τα αυγά της.
-Σαν…
Κοιτάζω άλαλος το περίλυπο αγόρι. Ξέρω καλά πως αυτό το πρόβλημα δεν έχει λύση.





Δημήτριος Κωνστάντιος (1951-2010): Αρχαιολόγος, Φιλόλογος, Συγγραφέας - Αυλωνάρι



Ο Δημήτριος Κωνστάντιος (1951-2010) γεννήθηκε στο Αλωνάρι Ευβοίας, σπούδασε Κλασική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και Αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η ανασκαφική και αρχαιολογική δραστηριότητά του αναπτύχθηκε στη Δυτική Ελλάδα. 
Ο Κωνστάντιος ως διευθυντής του Βυζαντινού Μουσείου κατόρθωσε να το μετατρέψει από ένα κλειστό επιστημονικό ίδρυμα σε έναν ανοιχτό πολιτιστικό χώρο. Ολοκληρώνοντας και εκσυγχρονίζοντας τα κτίρια και πραγματοποιώντας την επανέκθεση των συλλογών του "έβγαλε" την εικόνα του Βυζαντίου από τα μουσειακά στερεότυπα αποκαλύπτοντας όχι μόνο τη λάμψη του Βυζαντίου αλλά και την καθημερινή ζωή. 
Έχει περισσότερες από 40 δημοσιεύσεις σε έγκυρα περιοδικά και βιβλία. 
Ο Δημήτριος Κωνστάντιος έφυγε από τη ζωή το Φεβρουάριο του 2010 σε ηλικία 59 ετών, ύστερα από πολύμηνη μάχη με τον καρκίνο.


Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ
(2009) Βυζαντινό Μουσείο, Υπουργείο Πολιτισμού. Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο
(2009) Η ιστορία της Χριστιανικής Αρχαιολογικής Εταιρείας, Υπουργείο Πολιτισμού. Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο
(2006) The Kastro of Ioannina, Υπουργείο Πολιτισμού. Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων
(2006) Το κάστρο των Ιωαννίνων, Υπουργείο Πολιτισμού. Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων και Απαλλοτριώσεων
(2001) Προσέγγιση στο έργο των ζωγράφων από το Καπέσοβο της Ηπείρου, Υπουργείο Πολιτισμού. Ταμείο


Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026

Στέφανος Γανωτής (1970- ): Μουσικός, Αφηγητής, Φιλόλογος - Κύμη

Στέφανος Γανωτής (1970- ): Μουσικός, Αφηγητής, Φιλόλογος -  Κύμη
Στέφανος Γανωτής (1970- )
Μουσικός, Αφηγητής, Φιλόλογος
 Κύμη

Στέφανος Γανωτής (1970- ): Μουσικός, Αφηγητής, Φιλόλογος - Κύμη

" Τα μικρά παιδιά είναι η ελπίδα μας …τα μικρά όλου του κόσμου! "
Στέφανος Γανωτής
Ο Στέφανος Γανωτής γεννήθηκε στην Κύμη Ευβοίας τον Μάη του 1970 και μεγάλωσε στην Ακαδημία Πλάτωνος, στην Αθήνα. Σπούδασε στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Γαλλική Φιλολογία και από το 2004 εργάζεται στη Β’βάθμια εκπαίδευση. Τον Οκτώβρη του 2016 πήρε απόσπαση ως Συντονιστής Εκπαίδευσης στο Κέντρο Φιλοξενίας Προσφύγων στη Μαλακάσα. Ασχολείται με τη μουσική, τον παραδοσιακό χορό και την αφήγηση. Έχει διοργανώσει και έχει συμμετάσχει ως μουσικός και ως αφηγητής σε δεκάδες εκδηλώσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Συγγραφέας παιδικών βιβλίων, έχει εκδώσει μέχρι σήμερα τα βιβλία του: 
"Η Πολυασχολούπολη και η Τεμπελοχώρα", "Η μικρή Κωνσταντίνα και το Φεγγαράκι", "Αντίο Συρία" και "ΣΥΡΙΑ Το ημερολόγιο ενός αποχωρισμού". Το 2015 έλαβε τιμητική διάκριση στο Ελληνικό Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Λονδίνου, στο οποίο συμμετείχε με το σενάριό του βασισμένο στο βιβλίο "Αντίο Συρία» και με δύο ποιήματά του: "Φαρμακονήσι Γενάρης 2014" και "Ειδομένη". 
Είναι παντρεμένος, έχει τέσσερα παιδιά και ζει στον Άγιο Στέφανο Αττική




Καλεσμένος στην εκπομπή «Μνήμες και Τόποι» με την Έφη Μαχιμάρη, την Τετάρτη 14 Μαρτίου 2018.NGradio.





 

  




 

Μαργαρίτα Παπαγεωργίου (1964- ): Λογοτέχνης, Ποιήτρια, Φιλόλογος - Χαλκίδα



Η Μαργαρίτα Παπαγεωργίου γεννήθηκε στην Αθήνα και διαμένει στη Χαλκίδα. Είναι πτυχιούχος της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών. Έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές: Εξωτικά είδη, Σαιξπηρικόν 2022, Φιλιά στο κενό, Μελάνι 2020, Μεταπλάσματα, Σαιξπηρικόν 2017, Αλίπλοος Ουρανός, Γαβριηλίδης 2015. Δημοσιεύει μεταφράσεις αγγλόφωνης και ισπανόφωνης ποίησης, όπως και κριτικές παρουσιάσεις βιβλίων σε λογοτεχνικά περιοδικά. Ποιήματά της έχουν μεταφραστεί σε αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά, γερμανικά, ρωσικά, δανέζικα και σουηδικά και έχουν συμπεριληφθεί σε ποιητικές ανθολογίες όπως Το άλλο μισό του ουρανού, Ελληνίδες ποιήτριες του εικοστού αιώνα, Ανθολόγος: Σωτήρης Παστάκας & Σταύρος Γκιργκένης. Επιμέλεια: Δήμητρα Κουβάτα, Ζήτρος 2021, Λέξεις αιχμηρές σαν πρόκες, Wörter spitz wie nägel, Σύγχρονη Ελληνική Ποίηση, Δίγλωσση έκδοση (ελληνικά – γερμανικά), Μετάφραση: Κατερίνα Λιάτζουρα, Ρώμη 2021, Ποιήματα Ανεμοδαρμένα, Συλλογή Ελληνικής Ποίησης του 21ου αιώνα, επιμέλεια Ανδρέας Χ. Παναγόπουλος, δίγλωσση έκδοση (ελληνικά αγγλικά)|«Poems Adrift», 21st Century Greek Poetry Collection, Bilingual Edition (greek English), edited by Andreas Ch. Panagopoulos, Provocateur 2019, και την Ποίηση σε Braille, Ανθολογία ελληνικής ποίησης, μεταγραφή επιμέλεια Ελένη Παπαλαμπροπούλου. Διαχειρίζεται τον λογοτεχνικό ιστότοπο στροφές/ strophess.




[Ποίηση ή η Σύλληψη των λέξεων-φλαμίνγκο]
(Πρωινές συλλήψεις που πάνε σετ με την σουρεαλλιστική εικονογράφηση της Daria Petrilli, “Della visione e dell' enigma”)

Φλαμίνγκο σημαίνει αυτός που έχει το χρώμα της φωτιάς

Τα φλαμίνγκο ανήκουν στην οικογένεια των φοινικόπτερων- το πτέρωμά τους έχει το πορφυρό χρώμα του αίματος
Ισορροπούν με το να στέκονται στο ένα πόδι
Στηριζόμενα στο ένα πόδι τρώνε με το κεφάλι τους ανάποδα
Τρέφονται με το να φέρνουν στην επιφάνεια γαρίδες, άλγες και υδρόβια φυτά σε αποσύνθεση, σκαλίζοντας βούρκους, χώνοντας το ράμφος τους στις λάσπες
Τα φλαμίνγκο μπορούν να καταναλώσουν ατελείωτες ποσότητες δηλητηριωδών κυανοβακτηρίων. Αυτό το τοξικό βακτήριο δίνει τη χρωστική ουσία του ροζέ ή κατακόκκινου χρώματος στο πτέρωμα των πουλιών
Τα φλαμίνγκο είναι μονογαμικά πλάσματα αλλά φωλιάζουν σε αποικίες
Όταν έρχεται η ώρα να ζευγαρώσουν, χορεύουν όλα μαζί σε γκρουπ τον χορό του ζευγαρώματος. Με αυτή την τελετουργία διαλέγουν τα ταίρια τους
Μπορούν να ζήσουν στα πιο εχθρικά περιβάλλοντα του πλανήτη
Πετούν σε σμήνη με μεγάλη ταχύτητα διανύοντας τεράστιες αποστάσεις μέσα σε μία νύχτα
Αποτελούν είτε κομμάτι τροπικής φύσης είτε σύμβολο εύθραστης κομψότητας είτε παρασιτικής διακοσμητικής τέχνης κιτς είτε μαύρης κωμωδίας
Βρίσκονται σε επιδείξεις Μόδας χρησιμοποιούμενα ως σύμβολα από Οίκους Υψηλής Ραπτικής– υπάρχει μέχρι και πόζα φλαμίνγκο από ποπ τραγουδιστές και τραγουδίστριες
Στο «Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ειδών» στην Ελλάδα, λόγω της παρουσίας μεγάλου αριθμού τους, το φλαμίνγκο κατατάσσεται στα είδη «Μειωμένου Ενδιαφέροντος»
Τέλος, και αρχή, φανερώνουν την φλογερή ομορφιά του πετάγματος
Φλαμίνγκο όπως ποίηση, ποιήματα, ποιητές ποιήτριες


"Το υστερόγραφο που δε σου έστειλα"
 
Τα εγκεφαλικά κύματα
Τρέχουν πιο γρήγορα κι απ’ το φως
Κι αν είναι έτσι
Είναι το σώμα που το κάνει
Σε μια δίνη στο χρόνο
Στο αυλάκι μέσα στη κοσμική θάλασσα
Για το απώτερο νησί
Α λυπάμαι, δεν ξέρεις πόσο λυπάμαι,
Αλλά βλέπεις,
Κυμαίνουν τα νεύρα μας άνευ σκέψης
Παφλάζει το σύμπαν εντός μας
Ότι η αγωνία της χίμαιρας
Ότι το άφρισμα του καιρού
Κύματα μας άγουν και μας φέρουν
Σε αλίπλαγκτες όχθες όπως έρως
Με τη ναυτία του χρόνου που έχει πρόσωπο
Με την αλήθεια του χρόνου που δε γνώρισα
Με τον πόνο αυτού που έστριψε στη γωνία
Εγκλωβισμένοι στο χωρόχρονο
Τίποτα απ’ όσα σου είπα δεν ήταν ψέμα
Συγχώρεσέ με Μας συγχωρώ,
Εμείς τα παιδιά της παλίρροιας
Δεν μπορούμε να κάνουμε αλλιώς,
Επιστρέφουμε για να φύγουμε
Ξανά και ξανά


 Blue moon ή συμβαίνει τώρα

 

Έμπαινες τρέχοντας στα κύματα
(τα στάχια και τώρα αναδεύονται
όσο μπορεί να φτάσει το μάτι)
Ξέπλεκα τα μαλλιά μου να σε προλάβω
Γέλαγες στα μελτέμια του Αυγούστου
Από πού να σου αγγίξω τη μιλιά
το απέραντο να ξετυλίξω,  Σιωπούσες.
Δες με τη μάσκα στο βυθό
- Δε θέλω,  Έλα μη φοβάσαι -
Αν χαθείς στο πέλαγος των ματιών μου
Αφού ξεπεράσεις το μπόι σου
Κάτω απ’ την επιφάνεια
Κοίτα το τέρας του πυθμένα κατάματα
 
Ένα εξωτικό πουλί άνοιγε τα φτερά του
Ο ιδρώτας νότιζε τα βλέμματα
Στα ηλιοκαμένα μπράτσα
Εδώ άμμος, εκεί αλμύρα
Κοίμιζα  το κεφάλι μου πάνω
Στην ανάσα  που παλλόταν στην κοιλιά σου.
 
Στις αντηχήσεις των άστρων ακούω στις νύχτες μου
να πλέουν οι μέδουσες τη νοσταλγία τους,
Μα, πλησιάσε  πιο κοντά και θα δεις  εμάς
φρεσκολουσμένους στα  χρώματα της αθωότητας
να προσμένουμε  μαζί τη διπλή πανσέληνο.


Μην με παρεξηγείς,
Επιλέγω να σε ζωγραφίσω μπλε
Όχι το blue της σκόνης και του καπνού
Αλλά του μήνα  με τα δυο φεγγάρια

Κυάνωσις

 
Ανάγκη είναι, λέει
Να πλάσω νέες λέξεις
Να εφεύρω τη νέα γραμματική
Το συντακτικό των ονείρων
Να διδάξω στο σχολείο σήμερα
Για να ανακαλύψω την τάξη του αύριο.
 
Ξέρεις, αν δεν αφήσουμε στα φράγματα
Τις πύλες ανοιχτές
Να πλεύσουμε ξυπόλητοι
Στις αστραπές απ' τον ουρανό
Τα νερά θα έχουν το χρώμα της τέφρας
Οι αφροί την οσμή της ματαίωσης
Όσο τα χείλη σκάβει το αλάτι
Όσο το στομάχι διαψεύδει το φαρμάκι
Όσο τη γλώσσα φιμώνει το βαμβάκι.
 
Βλέπεις, το αλλάττω δεν απέχει πολύ από το αρμόττω
Όταν και των δυο η τετραγωνική ρίζα
Είναι το ερωτικό τους άρθρο
Όπως πάντα όμως
Η επιθυμία σκοτίζει το βλέμμα της αγάπης.


Πλωτές τάξεις
 
(από συνθήματα σε τοίχους σχολείων)

 
«Συνελήφθη μαθητής με μικροποσότητα βιβλίων»
Γκράφιτι στον πίσω τοίχο του σχολείου
Πίσω απ’ την καντίνα κρυφά οι μαθητές κι οι μαθήτριες
«Να κάνεις ό, τι σε κάνει να χαμογελάς»
Με το σάλιο τους στις γόπες που πετούν κρυφά
Στις ρίζες της αγριαπιδιάς που δεσπόζει
Αν και κανείς τους δεν την βλέπει
«Βαριέμαι γαμώτο»
Αν και ακουμπούν στον ισχνό κορμό της
Λιλά άνθη ακούγονται στα κάγκελα
«Χαζουλίνι σ’ αγαπώ»
Ανάμεσα στις βρισιές και τα φιλήματα,
Τις κλωτσιές και τα σπρωξίματα
«Κι εμείς πότε θα κάνουμε έρωτα;»
Επίχρισμα αρχαίας θάλασσας
Τα άτσαλα βαψίματα ασβεστώνοντας
«Να κάψουμε και το τελευταίο βιβλίο»
Κάθε πρωί βρίσκουν κι άλλο γκράφιτι
(μα πώς ξεπηδούν σα μανιτάρια!)
«Να διαβάζετε τον τοίχο»
Στο διάλειμμα καμιά μπάλα δεν κλωτσάνε
Τη χάσαμε κι αυτή, την πάτησε
Ένα φορτηγό μεταφορών
«Μάνα έφυγα, στέλνε φράγκα»
Εισήγαγε τεράστιες οθόνες ρεύματα
Η συνεδρίαση πασχίζει να τα προσαρμόσει
Στις πρίζες των αιθουσών
Πλωτές οι τάξεις σε μάτια γαλάζια δραπετεύουν,
- Να σας δείξουμε εμείς κυρία,
Μα η κυρία έλειπε, είχε μάθημα σε άλλο νομό,
Την πήραν κι αυτήν τα ραδιενεργά κύματα
«Θα σε περιμένω στη γωνία
δέκα λεπτά πριν την εξέγερση
Φιλιά, Σ ΄αγαπάω ΧΧΧ»

 
από τη συλλογή Μεταπλάσματα, 2017



Περισσότερα για την κ. Μαργαρίτα Παπαγεωργίου :
https://strophess.blogspot.com/

Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 2026

Καίτη Πανάγου-Σταυρακούδη: Φιλόλογος-Ζωγράφος - Ιστιαία Ευβοίας

 


Η Καίτη Πανάγου-Σταυρακούδη γεννήθηκε στην Ιστιαία Ευβοίας. Είναι πτυχιούχος της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Εργάστηκε τριάντα δύο περίπου χρόνια σαν καθηγήτρια φιλόλογος στη Μ.Ε (δευτεροβάθμια εκπαίδευση), σε Λύκεια. Διαμένει μόνιμα στη Χαλκίδα. Είναι παντρεμένη με το γιατρό-δερματολόγο Απ.Σταυρακούδη και έχει έναν γιο.
Η αγάπη της για τη ζωγραφική πάντα υπέβοσκε μέσα της. Είναι παντελώς αυτοδίδακτη. Δάσκαλοί της είναι το μυαλό και η ψυχή της. Δεν αρκείται μόνο σε μία τεχνοτροπία!! Η έκφρασή της αποδίδεται με πολλούς τρόπους, που άπτονται του ρεαλισμού, σουρεαλισμού με ιδεολογικές και φιλοσοφικές προεκτάσεις και του αφηρημένου εξπρεσιονισμού. Τα υλικά που χρησιμοποιεί είναι κυρίως λάδια, ακρυλικά, υδροχρώματα και όχι μόνο.
Είναι μέλος του εικαστικού συλλόγου "ΑΠΕΛΛΗΣ", στον οποίο είναι και ΚΟΣΜΗΤΟΡΑΣ του Διοικητικού Συμβουλίου, μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών και Τέχνης (ΠΕΛΤ), της Ένωσης καλλιτεχνών "ΔΙΩΝΗ", στο "ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΟΡΑΜΑ" και σε άλλους εικαστικούς συλλόγους. Έχει λάβει μέρος σε πολλές ομαδικές Εκθέσεις πάνω από 60 και συνεχίζει να λαμβάνει μέρος, σε διάφορους εικαστικούς χώρους στην ΑΘΗΝΑ, ΧΑΛΚΙΔΑ, ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ, ΚΥΠΡΟ και αλλού. Πρόσφατα εκπροσώπησε την Ελλάδα με έργο της, σε διεθνή, διαδικτυακή Έκθεση στη ΧΙΛΗ, που αφορούσε στην Τέχνη μέσα στις συνθήκες του covid-19 με 16 ακόμη χώρες και πολλούς αξιόλογους καλλιτέχνες και σε δεύτερη με 120 χώρες, θέμα την παγκόσμια Ειρήνη με ΧΙΛΗ και έδρα την ΑΙΓΥΠΤΟ.

Επιλογή κάποιων έργων της 










ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ

Μάρτιο 2014, Δεκέμβριο 2015 στη ΧΑΛΚΙΔΑ,Οκτώβριο 2016 στην ΙΣΤΙΑΙΑ και Σεπτέμβριο 2017 στη ΧΑΛΚΙΔΑ. Έχει συμμετάσχει με έργα της σε ημερολόγια και συλλεκτικά ημερολόγια των εκδόσεων ΒΙΒΛΙΟΝΕΤ, σε καλλιτεχνικά λευκώματα από τις διαδρομές Τέχνης (σύλλογος καλλιτεχνών) και σε Λεύκωμα της ART WAY με τίτλο "50 ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΙ", σε συνεργασία με τις εκδόσεις "ΟΣΤΡΙΑ". Για τα έργα της έχουν γίνει αφιερώματα σε αξιόλογα blogs, όπως στο homo universalis, σε εκπομπές με συνεντεύξεις στην τηλεόραση (ανάδειξέ το), αναφορές σε περιοδικά, όπως ΔΕΥΚΑΛΙΩΝ Ο ΘΕΣΣΑΛΟΣ, εφημερίδες (Ευβοϊκή γνώμη) και ηλεκτρονικές. Ενδεικτικά αναφέρεται, Α' ΒΡΑΒΕΙΟ σε έργο της στο διαγωνισμό της παγκόσμιας σελίδας "ART FREAKS PEOPLES CHOISE ART CONTEST", ΒΡΑΒΕΙΟ έργου της από τη διεθνή σελίδα τέχνης "ΕXHIBISION OF ART BY THE WORLD". Πολλά άλλα έργα της έχουν τύχει διακρίσεων και σε άλλες διεθνείς ομάδες. Πίνακάς της με τίτλο "Σπασμένο καράβι" βρίσκεται στο Μουσείο-Αρχείο του γνωστού Χαλκιδέου υπερρεαλιστή ποιητή και λογοτέχνη Γ.Σκαρίμπα. Έργα της έχουν δοθεί για φιλανθρωπικό σκοπό στον Άγ.Σάββα, στο Χατζηπατέρειο ίδρυμα, στο Νοσοκομείο Ι.Μεταξάς, στο Χαμόγελο του παιδιού. Πολλά έργα της ανήκουν σε ιδιωτικές συλλογές.




Σάββατο 31 Ιανουαρίου 2026

Νίκος Τριανταφυλλόπουλος (1933- ): Φιλόλογος, Λογοτέχνης, Ανθολόγος, Μεταφραστής-Διδυμότειχο,Χαλκίδα



Ο Ν. (Νίκος) Δ. Τριανταφυλλόπουλος είναι Έλληνας φιλόλογος, λογοτέχνης, κριτικός εκδότης, φιλολογικός επιμελητής, ανθολόγος, μεταφραστής. 
Γεννήθηκε το 1933 στο Διδυμότειχο, όπου υπηρετούσε ο πατέρας του ως καθηγητής φιλόλογος. Μεγάλωσε και ζει στη Χαλκίδα. Σπούδασε φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εργάστηκε από το 1959 ως το 1990 στη Μέση Εκπαίδευση (τα τρία πρώτα χρόνια στη Κύπρο).Το κύριο πεδίο μελέτης του είναι το έργο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, στον οποίο έχει αφιερώσει πλήθος μελετών και ερμηνευτικών δοκιμίων. Είναι ο φιλολογικός εκδότης της πεντάτομης κριτικής έκδοσης των Απάντων του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη (Δόμος 1981-88), της Αλληλογραφίας του (Δόμος, 1991) και της αναθεωρημένης σε χρηστική μορφή έκδοσης "Άπαντα Παπαδιαμάντη Το Βήμα-Βιβλιοθήκη» (Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη, 2011).Ο «πατριάρχης των Παπαδιαμαντικών σπουδών», σύμφωνα με το ψήφισμα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, κατά την τελετή αναγόρευσής του σε επίτιμο διδάκτορα, τα τελευταία χρόνια έχει αφιερωθεί, (συνεπικουρούμενος από την κόρη του Λαμπρινή Τριανταφυλλοπούλου) στον εντοπισμό και στην έκδοση των παπαδιαμαντικών μεταφράσεων (ενδεικτικά αναφέρονται:Ε. Γ. Ουέλλς, Ο αόρατος, Κίχλη, 2011, Χωλλ Κέιν, Ο Μαξιώτης, Ίνδικτος, 2003, Αντώνιος Παύλοβιτς Τσέχωφ, Τέσσαρα Διηγήματα, Δόμος 2002, Αλφρέδου Κλάρκ, Η εύρεσις της γυναικός του Λώτ, Αρμός, 1996, Τζέρομ Κ. Τζέρομ, Η νέα ουτοπία, Αρμός, 1996).
Σημαντικότατος είναι επίσης ο αριθμός των εργασιών του για πρόσωπα και θέματα της νεοελληνικής φιλολογίας (με την προτίμησή του να στρέφεται κυρίως προς τους Γιάννη Σκαρίμπα, Ν.Γ.Πεντζίκη, Ζήσιμο Λορεντζάτο. Εκτός από την κριτική έκδοση και μελέτη του έργου του Αλεξάνδρου Παπαδιαμάντη και Αλεξάνδρου Μωραϊτίδη ασχολείται µε την ποίηση, το διήγηµα και το δοκίµιο. Το 2018 τιμήθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με το Παράσημο τοῦ Ταξιάρχη τῆς Τιμῆς.
Ενδεικτική Εργογραφία
Έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές:
"Τὸ βαθύ πηγάδι ἤ έκρήξεις συναφῶν φωτοβολίδων" (Στιγμή, 1989).
"Γιὰ τὸ θαλασσινὸ άηδόνι" (Δόμος, 1984, μια σειρά haiku για τον Παπαδιαμάντη).
"Το λαγούμι" (Δόμος, 1979).
και τα πεζά:
"Στούς Εὐβοϊκούς τοῦ ὀνείρου» (Μanifesto Πολιτική-Πολιτισμός, 2018).
"Ποιος φοβάται τον κύριο επιθεωρητή; Ἑπτά καί μία ἱστορίες» (Κουκούτσι,2018).
"Μεταπολεμικά Νεανικά Περιοδικά"(Αντίποδες, 2015).
"Ἓνα νησί " (Ίκαρος, 2011).
"Ἀνύπαρχτο λιµάνι" (Διάμετρος, 1998).
"Περίτριµµ' ἀγoρᾶς Θεσσαλονίκιον. Κείμενα παιδιόφραστα περί του παίζω-γράφου Ν. Γ. Πεντζίκη" (Άγρα, 1993.)
"Λιµενάρχης Εὐρίπου" (Κέδρος, 1993, Νεφέλη 2002, Κρατικό Βραβείο Διηγήματος 1994).
"Ἐπισείουσα ἀνέµου" (Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Χαλκίδας, 1989).
"Τρία θαλασσινὰ Εἰδύλλια" (Δόμος, 1985).
Δοκίµια:
Ἀποσπινθηρίζοντας : Σπουδάματα στὸν Παπαδιαμάντη (Ίνδικτος, 2008).
Ὁ παρδαλὸς συρικτὴς τῆς Ἐμλίνης : Γιὰ τὸν μεταφραστὴ Παπαδιαμάντη. Ν. Δ.Τριανταφυλλόπουλος, Λαμπρινή Τριανταφυλλοπούλου(Νεφέλη, 2007).
Εἰκοσιπεντάχρονος πλοῦς: Φιλολογικὰ στὸν Παπαδιαμάντη (Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων, 2004).
Μινύρισµα πτηνοῦ χειµαζοµένου. Φιλολογικὰ στὸν Παπαδιαµάντη (εκδ.Καστανιώτη,1986- Β' Κρατικό βραβείο Κριτικής-Δοκιμίου 1987).
Νεοελληνικά Διδακτικὰ δοκίµια γιὰ τὸ Γυµνάσιο, συνεργασία Ν.Φωκάς (Βιβλιοπωλείον της Εστίας,1986).
Τό δίχτυ καὶ τὸ µέλι (Εστία, 1983).
Νεοελληνικά Διδακτικὰ δοκίµια για το Λύκειο, Σειρὰ Β΄ (1η εκδοση 1978, 2η έκδοση, εκδ.Παπαζήση, 1981).
Δαιμόνιο μεσημβρινό: Ἕντεκα κείμενα γιὰ τόν Παπαδιαμάντη (Γρηγόρη, 1978).
Μεταφράσεις:
Έχει μεταφράσει τα έργα:
Πολυβίου Ιστοριών (Α'-ΚΑ'), εκδ.Στιγμή, Σειρά Βιβλιοθήκη Αρχαίων Συγγραφέων, 1995-2006).
Δίωνος Χρυσοστόμου, Ευβοϊκός ή Κυνηγός (εκδ.Στιγμή, Βιβλιοθήκη Αρχαίων Συγγραφέων, 1994).
Επιμέλεια περιοδικών:
Είναι επιμελητής των περιοδικών Παπαδιαμαντικά Τετράδια[16] και "Νεφούρια Ἓνα φυλλάδιο τῆς Διαμέτρου". Μελέτες του έχουν δημοσιευτεί σε πλήθος περιοδικών (ενδεικτικά αναφέρονται: Εκηβόλος, Ελληνικά, Νέα Εστία, Παλίμψηστον, Πλανόδιο) καθώς και στο Αρχείον Ευβοϊκών Μελετών.
Τιμητικές Διακρίσεις:
Έχει τιμηθεί με Βραβείο Δοκιμίου του Ιδρύματος Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών (1984), το Β΄ Κρατικό Βραβείο Δοκιμίου (1987), το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος (1994) και έχει αναγορευτεί σε Επίτιμο Διδάκτορα του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ). Το 2018 τιμήθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με το Παράσημο τοῦ Ταξιάρχη τῆς Τιμῆς.
Παραπομπές
Πηγή: Wikipedia

Το 2018 τιμήθηκε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας 
με το Παράσημο τοῦ Ταξιάρχη τῆς Τιμῆς.

Επίτιμος Διδάκτωρ του Τμήματος 
Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής
 του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ).



Αναδημοσίευση από το "Ευβοϊκό Ανθολόγιο" 
"Νέα Προοδευτική Εύβοια". Γράφει ο Κωστής Δεμερτζής.

2023 04 14 

2023 04 21 

2023 04 28 

2023 05 05 

2023 05 12 

Από το διήγημα " η Υλαγιαλή της γέφυρας "

 1. " Υλαγιαλή "

Υλαγιαλή ! Υλαγιαλή ! Υλαγιαλή !
μέσα στη νύχτα με παγαίνουν οι ανέμοι,
κι όπου πατήσω και σταθώ, σαν το πουλί,
τρέμει η καρδούλα μου και το φτερό μου τρέμει.

Υλαγιαλή ! Υλαγιαλή ! Υλιαγιαλή !
με τ’ αλαφάκια που δρομούν προς τη σελήνη
και τη ματιά του φάρου που ανοιγοσφαλεί
αλλά —γοργά !— στόμα πικρό την καταπίνει
Αβύσσου άγρυπνης που πάντα με καλεί,
και σέρνει —τρέμουσα— κειπέρα την ψυχή μου,

Υλαγιαλή ! Υλαγιαλή ! Υλαγιαλή !
λάμψε —καλή !— σαν αστραπή χρυσού ή ασήμου !

Από το διήγημα "Λιμενάρχης Ευρίπου"

2. Λιμενάρχης Ευρίπου
...................................

Ειπέ μου, σελήνη μου, για ένα καράβι
της νυχτός που το φέραν οι άνεμοι,
μουγγό για 'να πλοίο που το φως δεν ανάβει
και τρέμει.

Γι'αυτό μόνο, πε μου, και για που ανατέλλει
μια γυναίκα πανώρια, ειπέ μου,
κι αυτό να βογγάει, να βογγάει και να θέλει
- καλέ μου! -

Σε βύθος να πέσει, σε βυθούς να πλαγιάσει
με φουγάρα γερτά, και στα χέρια
- στο λαιμό - της κυράς να κρεμάσει
τ' αστέρια.

Σελήνη, σελήνη μου! υψώνεται η πλώρη
κι η πρύμη βυθάει προς τα κάτου,
αχ! στα όρια ζωής βάστα και - το βαπόρι! -
θανάτου.

Κι εμέ πετρωμένο - σ' αυτό το μπαλκόνι - ν' αγναντεύω για πάντα το πλοίο,
κι η πλώρη - καν κόρη; - ορθή να μαργώνει
στο κρύο.

3. Βαρδιάνος στα δεμένα

'Αι! το καραβάκι! με την πλώρη
να δρομεί ζαρκάδι στον αφρό
πάει και πάει - ως πάει κι η κόρη 
μέσα στ' όνειρο της αλαφρό.

Πάει - με το κατάρτι - κι η σελήνη
φέγγος καρφωμένο στον ιστό - 
νέφος του μαΐστρου εκείνη! εκείνη
πάει με χορό κυματιστό.

Άι! κορμί! (για κύμα;) - κι η καρδιά μου
με την ολο-σέληνη κυρά
πάει στου νυχτερινού της γάμου
τα φεγγαροφώτιστα νερά.

Πάει το καραβάκι! όλο πάει
κι ο αγέρας· χρόνια του στυφός 
γλύκανε και πάει - ως περπατάει 
το κορίτσι - γάρμπος! - μες στο φως.
..................................................

Συλλογή Διηγημάτων : Λιμενάρχης Ευρίπου,
Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ, 1993

4.Agence Consulaire de France

Πατήστε τον παρακάτω σύνδεσμο...



"Τα Νεφούρια" τεύχος 28 για τον Παπαδιαμάντη.

Πατήστε τον παρακάτω σύνδεσμο...


6. Για το θαλασσινό αηδόνι (haiku)

Για το θαλασσινό αηδόνι (haiku)     

α'
Σκοινί σου ρίχνω
να με δέσεις στην πρύμη
Παπαδιαμάντη
β'
Δόλιο τρυγόνι
κλωνάρι να πλαγιάσω
δε βρίσκω μάνα.
γ'
Θάλασσαν άμμο
φύκια - μαζί κι εμένα
σφαλνά το δίχτυ.
δ'
Λάκκο το λάκκο: 
Chè la diritta via 
era smarrita.

ε'
Δίχως κιθάρα·
σωπαίνοντας κωμάζει
πικρό τ' αγόρι.
στ'
Η σάρκα κρίνο
σε θάλασσα φεγγάρι
- άσωστος πόνος.
ζ'
Όνειρο στο κύμα

Συ τον γκρεμό σου
κι αυτή το μονοπάτι
- σωστά τραβάτε.
η'
«Μαθιέ μου π'λάκι μ' 
θα σ' έπαιρνα ...» - λεπίδι
σε σφάζει ο λόγος.
θ'
Καιρούς εκεί στην 
αιώρα της αβύσσου: 
Να το προικιό σου!
ι'
Μισός στην άμμο
για τη σκληρήν αγάπη
μισός στο κύμα.
ια'
Σβήνει και πάει
η κόρη στο σκοτάδι
ατμίδα δρόσου.
ιβ'
Νοσταλγός
Στην αμφιλύκη 
ρέμβη τα παλαμάρια
λύνει του ονείρου
ιγ'
Γλυκασμού δρόσο
τ' αργυρόηχο γέλιο
βουβός ρουφάει.
ιδ'
Άνθος του γιαλού

Η κόρη φλόγα
και χορεύει στο κύμα
η προσευχή της.

ιδ'
Το καμίνι

Την κόρη φέρνει
στην αγκαλιά του ναύτη
σκάλα μετάξι
ιστ'
Το αστεράκι

Βλαστός μυρσίνης 
τ' ανάστημα της Πούλιας
γλυκά μαρμαίρει.
ιζ'
Ενιαύσιον θύμα
«Δίπλα φεγγάρι»·
η θάλασσα και φέτος
τροχίζει δόντια.
ιη'
Αχ Ακριβούλα 
στου φεγγαριού τη χάση
που ταξιδεύεις;
ιθ'
Αχειροποίητο
της Λούκαινας η εγγόνα 
στοιχειώνει ποίημα.
κστ'
Τραχύν αιπόλον 
στα φτερά της σηκώνει
αύρα πραεία.
κζ'
Αχ η Ακριβούλα
του φληβά συντυχαίνει
Ζήσιμε φίλε.
κη'
Λόγια του Ανέμου
λορνιόν και πριγκιπέσσες - 
«Δωσ' μου ένα σπίρτο».
κθ'
Νεκρός ταξιδιώτης
Ν' αράξω Θέ μου
το κουφάρι μου δώσε
στη μάνα Σκιάθο.
λ'
(Κι η Σκιάθο; Fuit...
Αστοί κι επαναστάτες
τη διαγουμίσαν.)
λα'
«Την αψαμένην...»
Μοσχοβολάς γαλήνη, 
καλά θα πλέψεις.
λβ'
Λαμπριάτικος
μινυρίζει τ' αηδόνι
και πρώτος ψάλτης.

"Προοδευτική Εύβοια"


"Προοδευτική Εύβοια"  15 12 2017